Geri Dön

20-65 yaş arası kişilerde uyku hijyeni, anksiyete ve depresyon düzeyi ilişkisinin incelenmesi: Kocaeli ili İzmit ilçesi Aile Sağlığı Merkezleri örneği

An investigation of the relationship between sleep hygiene, anxiety, and depression levels among individuals aged 20–65: The case of Family Health Centers in İzmit district of Kocaeli province

PDF İndir

  1. Tez No: 1000890
  2. Yazar: BETÜL KAYMAZ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. TUNCAY MÜGE ALVUR
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Uyku kalitesi, uyku hijyeni, depresyon, anksiyete, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi, PHQ-9, YAB-7, Sleep quality, sleep hygiene, depression, anxiety, Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), Patient Health Questionnaire-9 (PHQ-9), Generalized Anxiety Disorder-7 (YAP-7)
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu araştırmanın amacı, Kocaeli İli İzmit İlçesi Aile Sağlığı Merkezlerine başvuran 20–65 yaş arası bireylerde uyku hijyeni, anksiyete ve depresyon düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Materyal ve Metod: Bu araştırma, kesitsel tasarımda yürütülen tanımlayıcı ve ilişkisel nitelikte bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini, İzmit ilçesinde bulunan Aile Sağlığı Merkezlerine başvuran 20–65 yaş arası yetişkin bireyler oluşturmaktadır. Araştırma, planlanan örneklem hacmini karşılayacak şekilde yürütülmüş ve veri toplama süreci toplam 150 katılımcı ile tamamlanmıştır. Veriler Kasım 2024 ile Şubat 2025 tarihleri arasında toplanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak; sosyodemografik bilgi formu, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ), Yaygın Anksiyete Bozukluğu Ölçeği-7 (YAB-7) ve Hasta Sağlığı Anketi-9 (PHQ-9) kullanılmıştır. Ölçekler, katılımcıların tercihine bağlı olarak araştırmacı eşliğinde yüz yüze ya da kendi kendine doldurma yöntemiyle uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 26 istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Tanımlayıcı istatistikler kapsamında frekans, yüzde, ortalama ve standart sapma değerleri hesaplanmıştır. Demografik değişkenlere göre uyku kalitesi, anksiyete ve depresyon puanlarının farklılaşıp farklılaşmadığını incelemek amacıyla iki kategorili değişkenlerde bağımsız gruplar t-testi, ikiden fazla kategorili değişkenlerde tek yönlü varyans analizi (ANOVA) uygulanmıştır. ANOVA sonucunda anlamlı farklılık saptanan durumlarda Scheffe post hoc testi kullanılmıştır. Uyku kalitesi ile anksiyete ve depresyon düzeyleri arasındaki ilişkiler ki-kare (χ²) analizi ile değerlendirilmiştir. Ayrıca uyku kalitesini yordayan psikolojik değişkenleri belirlemek amacıyla PHQ-9 ve YAB-7 puanlarının dâhil edildiği çoklu doğrusal regresyon analizi gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Araştırmaya 150 katılımcı dâhil edilmiş olup katılımcıların çoğunluğu 36–45 yaş grubunda, %52'si erkek ve %48'i kadındır. Ölçek puan ortalamaları PHQ-9 için 7,03±5,71; YAB-7 için 5,25±5,46 ve Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) için 6,49±3,17 olarak bulunmuştur. Katılımcıların %44'ü kötü, %56'sı iyi uyku kalitesine sahiptir. Demografik değişkenlere göre uyku kalitesi genel olarak anlamlı farklılık göstermemekle birlikte medeni duruma göre farklılık saptanmış ve bekârların uyku kalitesi puanları evlilerden daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Yatma saati ilerledikçe uyku kalitesi ve depresyon puanlarının arttığı belirlenmiştir (p<0,05). Anksiyete düzeyi cinsiyet ve medeni duruma göre anlamlı farklılık göstermiş; erkekler ve bekârlar daha yüksek anksiyete puanlarına sahiptir (p<0,05). 55 Depresyon puanları ise çalışma durumu ve medeni duruma göre anlamlı biçimde farklılaşmış, çalışmayan ve bekâr bireylerde daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Anksiyete ve depresyon düzeyleri ile uyku kalitesi arasında anlamlı ilişkiler saptanmış (p<0,01) ve regresyon analizinde depresyon puanının uyku kalitesinin anlamlı yordayıcısı olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Bu araştırma, uyku kalitesi ile anksiyete ve depresyon düzeyleri arasında anlamlı ve çok boyutlu ilişkiler bulunduğunu ortaya koymuştur. Özellikle depresyon düzeyinin uyku kalitesinin en güçlü yordayıcısı olması, ruhsal belirtilerin uyku sağlığı üzerindeki belirleyici rolünü vurgulamaktadır. Medeni durum ve yatma saatinin hem uyku kalitesi hem de ruhsal belirtiler üzerinde etkili olması, bireylerin yaşam düzeni ve sosyal bağlarının uyku ve ruh sağlığı ile yakından ilişkili olduğunu göstermektedir. Bulgular, uyku hijyenine yönelik koruyucu ve geliştirici müdahalelerin anksiyete ve depresyon belirtilerinin azaltılmasında önemli bir katkı sağlayabileceğini düşündürmektedir. Bu kapsamda, ruh sağlığı değerlendirmelerinde uyku kalitesinin bütüncül bir yaklaşımla ele alınması önerilmektedir.

Özet (Çeviri)

Objective: This study aims to investigate the relationship between sleep hygiene and levels of anxiety and depression among individuals aged 20–65 who have applied to Family Health Centres in the İzmit district of Kocaeli Province. Materials and Methods: This study is a descriptive and correlational research conducted using a cross-sectional design. The study population consisted of adults aged 20–65 who applied to Family Health Centers located in the İzmit district. The research was carried out in accordance with the planned sample size, and the data collection process was completed with a total of 150 participants. Data were collected between November 2024 and February 2025. The data collection instruments used in the study included a sociodemographic information form, the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), the Generalized Anxiety Disorder-7 scale (YAP-7), and the Patient Health Questionnaire-9 (PHQ-9). The scales were administered either face-to-face with the researcher or through self-administration, depending on the participants' preference. The collected data were analyzed using the SPSS 26 statistical software package. Descriptive statistics, including frequencies, percentages, means, and standard deviations, were calculated. Independent samples t-tests were applied to examine differences in sleep quality, anxiety, and depression scores across dichotomous demographic variables, while one-way analysis of variance (ANOVA) was used for variables with more than two categories. In cases where ANOVA revealed statistically significant differences, the Scheffé post hoc test was employed. The relationships between sleep quality and levels of anxiety and depression were evaluated using chi-square (χ²) analysis. In addition, multiple linear regression analysis was conducted to identify psychological variables predicting sleep quality, with PHQ-9 and YAP-7 scores included in the model. Results: A total of 150 participants were included in the study. The majority of the participants were in the 36–45 age group; 52% were male and 48% were female. The mean scale scores were 7.03 ± 5.71 for the PHQ-9, 5.25 ± 5.46 for the YAP-7, and 6.49 ± 3.17 for the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI). Overall, 44% of the participants had poor sleep quality, while 56% had good sleep quality. Although sleep quality did not show statistically significant differences across most demographic variables, a significant difference was observed according to marital status, with single participants having higher sleep quality scores than married participants (p < 0.05). It was found that as bedtime became later, both sleep quality and depression scores increased (p < 0.05). Anxiety levels differed significantly by gender and marital status, with males and single individuals exhibiting higher anxiety scores (p < 0.05). Depression scores also differed significantly according to employment status and marital status, with 57 higher scores observed among unemployed and single participants (p < 0.05). Significant associations were identified between levels of anxiety and depression and sleep quality (p < 0.01), and regression analysis revealed that depression scores were a significant predictor of sleep quality. Conclusion: This study has demonstrated that there are significant and multidimensional relationships between sleep quality and levels of anxiety and depression. In particular, the finding that depression level is the strongest predictor of sleep quality highlights the decisive role of psychological symptoms in sleep health. The influence of marital status and bedtime on both sleep quality and psychological symptoms indicates that individuals' daily routines and social ties are closely associated with sleep and mental health. The findings suggest that preventive and health-promoting interventions targeting sleep hygiene may make a substantial contribution to reducing symptoms of anxiety and depression. In this context, it is recommended that sleep quality be addressed within a holistic framework in mental health assessments.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    192841

    Prostat adenokarsinomlarında psa değerlerinin gleason skor ve klinik evre ile ilişkisi

    The relation between psa and gleason score and clinical phase in prostate adenocarsinoma

    HACI HASAN ESEN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2005

    PatolojiSelçuk Üniversitesi

    Patoloji Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. MUSTAFA CİHAT AVUNDUK

  2. Tez No

    645167

    Çanakkale il merkezinde yaşayan 18 yaş ve üzeri bireylerde epilepsi hastalığının prevalansı; yaşam kalitesi ve uyku hijyenine olan etkisinin saptanması

    Prevalence of epilepsy in individuals 18 years and over living in Çanakkale city center; determining the quality of life and its effect on sleep hygiene

    TÜLAY TAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    NörolojiÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi

    Nöroloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ SELMA AKSOY

  3. Tez No

    863548

    Health risk behaviors and perceived loneliness Among University students in Kirkuk/Iraq

    Kerkük/Irak'ta üniversite öğrencileri arasında sağlık açısından riskli davranışlar ve algılanan yalnızlık

    KHALAF MHAIMEED TAWFEEQ TAWFEEQ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2024

    Halk SağlığıÇankırı Karatekin Üniversitesi

    Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ AYSUN ERGÜL TOPÇU

  4. Tez No

    918499

    Gece yeme davranışının uyku kalitesi, depresyon ve anksiyete düzeyi ile ilişkisinin değerlendirilmesi

    Evaluation of the relationship between night eating behavior and sleep quality, depression and anxiety levels

    SEMİH TAPSIZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. İSMAİL KASIM

  5. Tez No

    192217

    Manisa yöresinde demir eksikliği anemi prevalansı ve demir eksikliği anemisinde tarama testi olarak rutin hemogram, RDW ve ferritinin kullanımı

    The prevalance of iron deficieny anemia in Manisa and using of hemogram, RDW and ferritin for searcing of iron deficiency anemia

    VİLDAN ÜRK TAŞYENEN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2006

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıCelal Bayar Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. ALİ ONAĞ

Geri Dön