Akademisyenlerin çevre koruma politikalarına yönelik algı düzeylerinin belirlenmesi: Ölçek geliştirme çalışması
Determining academicians' perception levels regarding environmental protection policies: A scale development study
- Tez No: 1001328
- Danışmanlar: PROF. DR. MAHMUT SELVİ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, çevre koruma politikalarının Türkiye'deki üniversitelerde görev yapan akademisyenler nezdinde nasıl algılandığını, bu politikaların yükseköğretim kurumları içindeki uygulanma biçimlerini ve akademisyenlerin çevresel sürdürülebilirliğe yönelik bireysel ve kurumsal katkılarını ortaya koyacak bir ölçek geliştirmek ve ortaya çıkan ilişkileri analiz etmektir. Yöntemsel olarak nicel araştırma yöntemi stratejisi izlenmiş; nicel veriler ölçek uygulamalarıyla toplanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, Ankara'da bir devlet üniversitesinin farklı fakültelerinde görev yapan 126 akademisyenden oluşmaktadır. Bu çalışma kapsamında araştırmacı tarafından geliştirilen ölçme aracı olan Akademisyenlere Yönelik Çevre Koruma Politikaları Uygulamaları Algı Ölçeği, çevre koruma politikaları algısı, bilgi ve davranışları ölçmek amacıyla psikometrik olarak geliştirilmiş ve geçerlik ile güvenirlik analizleri SPSS yazılım programı aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler, ölçek geliştirme süreci kapsamında açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ile incelenmiş; ayrıca korelasyon analizi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve betimsel istatistiklerden yararlanılmıştır. Bu çalışma, bireylerin çevre koruma politikalarına yönelik algılarını bilişsel, duyuşsal ve davranışsal boyutlarda değerlendiren 42 maddelik geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirilmiştir. KMO ve Bartlett testi sonuçları, veri setinin faktör analizine uygun olduğunu göstermiştir. AFA sonuçlarında faktör yükleri 0.55–0.62 aralığında olup, üç faktör toplam varyansın %97.81'ini açıklamıştır. DFA bulguları, modelin teorik yapıya uygunluğunu doğrulamıştır. Cronbach's Alpha ve McDonald's Omega değerleri ölçeğin güvenilirliğini kanıtlamaktadır. Araştırmanın sonuçları, yükseköğretim kurumlarında görev yapan akademisyenlerin çevre koruma politikalarının uygulanmasına yönelik algılarını ölçmede kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirildiğini ortaya koymaktadır. Araştırmada, çevresel bilgi düzeyi ile çevre dostu davranışlar arasında anlamlı pozitif ilişkiler olduğunu göstermekte; çevresel etik değerlere sahip akademisyenlerin politika destek düzeylerinin daha yüksek olduğu görülmektedir. Ayrıca, kurumsal çevre koruma politikalarının uygulanma düzeyi, üniversitelerde çevresel liderlik potansiyelini ve akademik katılımı önemli ölçüde etkilemektedir.
Özet (Çeviri)
The primary objective of this study is to develop a comprehensive measurement scale that determines how environmental protection policies are perceived by academics working at universities in Türkiye, examines how these policies are implemented within higher education institutions, and analyzes academics' individual and institutional contributions to environmental sustainability. In methodological terms, the study adopted a quantitative research strategy. Quantitative data were collected through the administration of the developed scale, while qualitative data were obtained through semi-structured interviews. The study group consisted of 126 academics employed in various faculties of a public university located in Ankara. Within the scope of the research, the measurement instrument entitled the“Perception Scale of Environmental Protection Policy Practices for Academics,”developed by the researcher, was psychometrically constructed to assess perceptions, knowledge levels, and behaviors related to environmental protection policies. The validity and reliability analyses of the scale were conducted using the SPSS statistical software package. The data obtained throughout the scale development process were analyzed using Exploratory Factor Analysis (EFA) and Confirmatory Factor Analysis (CFA). In addition, correlation analysis, one-way analysis of variance (ANOVA), and descriptive statistical techniques were employed to examine the relationships among variables and to interpret the findings comprehensively. As a result of the study, a valid and reliable 42-item scale was developed to evaluate individuals' perceptions of environmental protection policies across three dimensions: cognitive, affective, and behavioral. The Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) value and Bartlett's Test of Sphericity indicated that the dataset was suitable for factor analysis. The EFA results demonstrated that factor loadings ranged between 0.55 and 0.62, and the three-factor structure explained 97.81% of the total variance. The CFA findings confirmed that the model exhibited a satisfactory fit with the proposed theoretical structure. Furthermore, the reliability coefficients—Cronbach's Alpha and McDonald's Omega —provided strong evidence for the internal consistency and reliability of the scale. The findings of the research demonstrate that a psychometrically sound, valid, and reliable instrument has been developed to measure academics' perceptions regarding the implementation of environmental protection policies within higher education institutions. The results further reveal significant positive relationships between environmental knowledge levels and environmentally responsible behaviors. Moreover, academics who possess strong environmental ethical values exhibit higher levels of support for environmental policies. In addition, the extent to which institutional environmental protection policies are implemented significantly influences environmental leadership potential and academic engagement within universities.
Benzer Tezler
- Assessment of urbanization history of Addis Ababa city, Ethiopia
Addıs Ababa cıty, Ethıopıa'nın kentleşme tarihinin değerlendirilmesi
ABDURAHMAN HUSSEN YIMER
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Şehircilik ve Bölge PlanlamaMersin ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ CENAP YOLOĞLU
- Rusya-Ukrayna savaşına giden süreçte NATO faktörü(2022)
NATO factor in the process leading to the Russia-Ukraine war(2022)
AHMET RENAS GÜRBÜZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Uluslararası İlişkilerEge ÜniversitesiTürk Dünyası Araştırmaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET FATİH SANSAR
- Relationship between watershed management and spatial planning in terms of sustainable development
Sürdürülebilir kalkınmada su havzası yönetimi ve mekansal planlama ilişkisi
SAHAR POUYA
Doktora
İngilizce
2021
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HANDAN TÜRKOĞLU
- Hava kirliliğinin kamu sağlık politikaları üzerindeki etkileri: İzmir kentleşmesi örneği
The effects of air pollution on public health policies: The case of Izmir urbanization
FURKAN HANLIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Siyasal BilimlerManisa Celal Bayar ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERHAT BAŞTAN
- Interregional Relations: Perspectives on the Summit of South American-Arab Countries 'New' patterns of engagement
Bölgelerarasi ilişkiler: Güney Amerika - Arap Ülkeleri zirvesindeki“Yeni”angajman yapısı perspektifleri
MARSHA MARİE HALL
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Uluslararası İlişkilerOrta Doğu Teknik ÜniversitesiOrtadoğu Araştırmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELİHA BENLİ ALTUNIŞIK
DOÇ. DR. DERYA GÖÇER AKDER