Hemşirelerde merhamet yorgunluğunun bakım davranışı üzerindeki etkisi
The effect of compassion fatigue on care behavior in nurses
- Tez No: 1002508
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ YASEMİN ÖZER GÜÇLÜEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Haliç Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sağlık hizmetlerinde bakım kalitesinin sürekliliğini sağlamak ve hasta odaklı yaklaşımı güçlendirmek için hemşirelerin insani, etik ve duygusal yeterlilikleri belirleyici rol üstlenmektedir. Bu çerçevede merhamet, hemşirelik bakımının niteliğini doğrudan etkileyen temel bir unsur olarak değerlendirilmektedir. Bu araştırmanın amacı, hemşirelerde merhamet düzeyinin bakım davranışları üzerindeki etkisini belirlemek ve merhamet ile bakım davranışları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma, tanımlayıcı ve kesitsel tipte planlanmış ve yürütülmüştür. Çalışma, 01.07.2025–01.09.2025 tarihleri arasında İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde farklı yataklı birimlerde görev yapan toplam 98 hemşire ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma örneklemini oluşturan hemşireler, gönüllülük esasına göre çalışmaya dâhil edilmiştir. Araştırma verileri, hemşirelerin sosyodemografik özelliklerini belirlemek amacıyla hazırlanan Demografik Bilgi Formu, merhamet düzeyini değerlendirmek için Merhamet Ölçeği ve bakım davranışlarını ölçmek amacıyla Bakım Davranışları Ölçeği-24 kullanılarak toplanmıştır. Araştırma bulgularına göre, Merhamet Ölçeği alt boyut puan ortalamalarının 2,58 ile 3,40 arasında değiştiği belirlenmiştir. Alt boyutlar incelendiğinde, en yüksek ortalamaların sevecenlik (Ort.=3,40±0,78) ve bilinçli farkındalık (Ort.=3,39±0,72) alt boyutlarında olduğu saptanmıştır. Bu sonuçlar, hemşirelerin merhametin özellikle sevecenlik ve farkındalık boyutlarında görece daha yüksek düzeylere sahip olduğunu göstermektedir. Bakım Davranışları Ölçeği-24 sonuçları incelendiğinde en yüksek ortalamanın bilgi-beceri (Ort.=5,22) alt boyutunda olduğu görülmüştür. Merhamet düzeyi ile bakım davranışları ölçeği alt boyutları arasındaki ilişki analiz edildiğinde, genel olarak zayıf düzeyde ve istatistiksel olarak anlamsız ilişkiler olduğu belirlenmiştir. Ayrıca hemşirelerin yaş, eğitim düzeyi, meslekte çalışma süresi ve görev pozisyonu gibi sosyodemografik değişkenlerinin hem merhamet düzeyi hem de bakım davranışları üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı saptanmıştır. Bu bulgular, hemşirelerin bireysel ve mesleki özelliklerinin söz konusu değişkenler üzerinde belirleyici bir rol oynamadığını ortaya koymaktadır. Araştırma sonuçları, hemşirelerin merhamet düzeylerinin bakım davranışlarını belirgin biçimde etkilemediğini göstermektedir. Elde edilen bulgular, hemşirelerde merhamet yorgunluğunu önlemeye yönelik kurumsal destek mekanizmalarının önemini vurgulamakta; bakım kalitesinin sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla düzenli eğitim programlarının, mesleki danışmanlık hizmetlerinin ve öz bakım uygulamalarının güçlendirilmesini önermektedir.
Özet (Çeviri)
Ensuring continuity in the quality of care in healthcare services and strengthening a patient-centered approach largely depend on nurses' humanistic, ethical, and emotional competencies. In this context, compassion is regarded as a fundamental factor that directly influences the quality of nursing care. The aim of this study was to determine the effect of nurses' compassion levels on care behaviors and to examine the relationship between compassion and care behaviors. The study was designed and conducted as a descriptive and cross-sectional study. It was carried out between July 1 and September 1, 2025, with a total of 98 nurses working in different inpatient units at Istanbul Training and Research Hospital. The nurses included in the sample participated in the study on a voluntary basis. Data were collected using a Demographic Information Form developed to identify nurses' sociodemographic characteristics, the Compassion Scale to assess compassion levels, and the Care Behaviors Inventory-24 to measure care behaviors. According to the findings, the mean scores of the Compassion Scale subdimensions ranged between 2.58 and 3.40. Examination of the subdimensions revealed that the highest mean scores were observed in the kindness (M=3.40±0.78) and mindfulness (M=3.39±0.72) subdimensions. These results indicate that nurses demonstrate relatively higher levels of compassion, particularly in terms of kindness and awareness. Analysis of the Care Behaviors Inventory-24 showed that the highest mean score was obtained in the knowledge–skill subdimension (M= 5.22). When the relationship between compassion levels and the subdimensions of care behaviors was examined, generally weak and statistically non-significant relationships were identified. In addition, sociodemographic variables such as age, educational level, years of professional experience, and job position were found to have no significant effect on either compassion levels or care behaviors. These findings suggest that nurses' individual and professional characteristics do not play a determining role in these variables. Overall, the results of the study indicate that nurses' compassion levels do not significantly affect their care behaviors. The findings highlight the importance of institutional support mechanisms aimed at preventing compassion fatigue among nurses and recommend strengthening regular training programs, professional counseling services, and self-care practices to ensure the sustainability of care quality.
Benzer Tezler
- Merhamet yorgunluğu düzeyinin çalışma yaşam kalitesi ile ilişkisi: Sağlık profesyonelleri örneği
The relationship between the level of compassion fatigue and quality of professional life: The case of medical professionals,
FATMA NUR POLAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Sağlık Kurumları YönetimiSüleyman Demirel ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN ERDEM
- Yoğun bakım hemşirelerinde merhamet ile bakım davranışları arasındaki ilişki
Relationship between compassion and caring behaviors in intensive care nurses
NURAY KOLAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HemşirelikAcıbadem Mehmet Ali Aydınlar ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESRA UĞUR
- Tele hemşirelik ile gerçekleştirilen bilişsel davranışçı yaklaşıma dayalı stresle başa çıkma becerileri eğitim programının palyatif bakım hemşirelerinde stres algısı, psikolojik sağlamlık ve merhamet yorgunluğu üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of cognitive behavioral approach-based stress coping skills training program performed by tele-nursing on stress perception, resilience and compassion fatigue in palliative care nurses
ÖZGE AYDOĞAN AŞIR
Doktora
Türkçe
2023
HemşirelikEskişehir Osmangazi ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZLEM ÖRSAL
- Hemşirelerde merhamet yorgunluğunun bakım davranışlarına etkisi
The effect of compassion fatigue on care behaviors in nurses
MOHAMMED KHAIRALDEEN M. TAHER FARHAD
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikÇankırı Karatekin Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM BULANTEKİN DÜZALAN
- Hemşirelerde merhamet yorgunluğunun bakım odaklı hemşire-hasta etkileşimi ve kriz yönetimine etkisinin değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
OSMAN ZENGİN