Çeviride çok dillilik ve kod değiştirme: Junot Díaz'ın Oscar Wao'nun Tuhaf Kısa Yaşamı başlıklı romanının Türkçe çevirisinin incelenmesi
Code-switching and multilingualism in translation: An analysis of the Turkish translation of Junot Díaz's The Brief Wondrous Life Of Oscar Wao
- Tez No: 1004073
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZDEN ŞAHİN ER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mütercim-Tercümanlık, Translation and Interpretation
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çeviribilim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çeviri süreci bir dili başka bir dile aktarmanın ötesinde çok dillilik, kültürel kimlik ve anlam aktarımı gibi karmaşık unsurları da içerir. Özellikle birden fazla dilin yer aldığı edebi metinlerde yalnızca sözcükler değil, metnin çok dilli yapısı, kültürel katmanları ve kimliksel çeşitliliği de çeviri sürecine dahil olur. Bu bağlamda, çok dilliliğin çeviride nasıl yansıtıldığı incelenmeye değer bir konudur. Söz konusu çalışma Junot Díaz'ın Oscar Wao'nun Tuhaf Kısa Yaşamı (2007) adlı eserinde çok dilliliğin ve kod değiştirmenin Türkçeye çeviride nasıl aktarıldığını incelemektedir. İngilizce ve İspanyolca arasındaki kod değiştirmelerin çeviri sürecinde nasıl ele alındığı ve kullanılan stratejilerin metnin anlamı, işlevselliği ve erek okura etkileri araştırılmıştır. Araştırmanın kuramsal çerçevesi, Corrius ve Zabalbeascoa'nın (2011) kod değiştirme çevirisine ilişkin yaklaşımlarına dayanmaktadır ve L3 öğeleri karşılaştırmalı betimleyici analiz yöntemiyle değerlendirmiştir. Bulgular kaynak metindeki çok dilliliğin büyük ölçüde korunarak erek metne aktarıldığını, ancak bu aktarım sürecinde farklı stratejilerden yararlanıldığını ortaya koymaktadır. Çevirmenin tek bir stratejiye bağlı kalmadığı, metnin bağlamına ve okurun anlayışına göre değişen çeşitli yaklaşımlar benimsediği gözlemlenmiştir. Çok dilli edebi eserlerin çevirisinin dilsel bir aktarımın yanı sıra aynı zamanda kültürel, toplumsal ve işlevsel kararları içeren çok katmanlı bir süreç olduğunu vurgulamaktadır. Bu bağlamda araştırma çok dilliliğin çevirideki yansımalarına dair yeni bir bakış açısı sunarak çeviri kuramına katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
Translation is a process that goes beyond transferring a text from one language into another, particularly in literary texts containing multiple languages, the translator is also facing the challenge of conveying the multilingual structure, cultural layers, and identity of the text into the target language. In this context, how multilingualism is reflected in translation is a topic worthy of examination. This study examines how code-switching is translated into Turkish in Junot Díaz's The Brief Wondrous Life of Oscar Wao (2007). The study explores how code-switching between English and Spanish is handled in the translation process and the effects of the strategies employed on the text's meaning, functionality, and target reader. The theoretical framework of the study is based on Corrius and Zabalbeascoa's (2011) approach, and L3 elements are evaluated through comparative descriptive analysis. The findings reveal that the multilingualism of the source text is largely preserved and transferred to the target text and it has been observed that translators do not adhere to a single strategy but adopt a variety of approaches, varying depending on the context of the text and the reader's understanding. It emphasizes that translating multilingual literary works is a multilayered process that encompasses not only linguistic transfer but also cultural, social, and functional decisions.
Benzer Tezler
- Differenzierte und vergleichende analyse der konjunktivischen ausdrücke in der Deutschen und Türkischen sprache
Alman ve Türk dilindeki konjunktiv ifadelerin ayrımsal-karşılaştırmalı analizi
AHMET AYDINLAR
Yüksek Lisans
Almanca
2026
Alman Dili ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiAlman Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDAT ŞAHİN
- Türkiye'deki çeviri bölümlerinin çok dillilik profilleri Avrupa Birliği kurumlarında çevirmenlik ve Türkiye'deki çeviri bölümlerinin çok dillilik açısından incelenmesi
Multilingualism profiles of translation departmentsin Turkey- translating in the institutions of European Union and analysis of translation department in Turkey in the context of multilingualism
SİNAN BATAKLAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Batı Dilleri ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. F. SAKİNE ERUZ
- Investigating translation equivalent priming: The impact of task, item, and individual differences
Çeviri eşdeğeri hazırlama etkisini incelemek: Görevsel, maddesel ve bireysel farklılıkların etkisi
ENİS OĞUZ
Doktora
İngilizce
2023
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik Üniversitesiİngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİLAL KIRKICI
- Around the world in English: The Production and consumption of translated fiction in The Uk between cosmopolitanism and orientalism
Ingilizcede devr-i alem: Birleşik Krallık'ta kozmopolitanizm ve şarkiyatçılık arasında çeviri edebiyatın üretimi ve tüketimi
PERİHAN DUYGU TEKGÜL AKIN
Doktora
İngilizce
2013
Mütercim-TercümanlıkUnıversıty Of ExeterSosyoloji Ana Bilim Dalı
DR. MATTHIAS ZICK VARUL
- Die Selbstübersetzung im interkulturellen Raum am Beispiel Yüksel Pazarkayas Werk „Ben Aranıyor“ und dessen Übersetzung „Ich und die Rose”
Kültürlerarası bağlamda Yüksel Pazarkaya'nın eseri“Ben Aranıyor”ve çevirisi“Ich und die Rose”örneğinde özçeviri
MUKADDES ÖĞÜNMEZ
Doktora
Almanca
2019
Alman Dili ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiAlman Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSA YAŞAR SAĞLAM