Öğretmen failliği, örgütsel tükenmişlik ve okul iklimi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between teacher agency, organizational burnout and school climate
- Tez No: 1006935
- Danışmanlar: PROF. DR. SEYİTHAN DEMİRDAĞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Okul iklimi, Örgütsel tükenmişlik, Öğretmen failliği, School climate, Organizational burnout, Teacher agency
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasının amacı, öğretmen algılarına dayalı olarak öğretmen failliği, örgütsel tükenmişlik ve okul iklimi arasındaki ilişkileri incelemektir. Araştırmada nicel araştırma yaklaşımlarından genel tarama modeli benimsenmiştir. Çalışmanın örneklemini, Zonguldak ili ve ilçelerinde Millî Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda görev yapan ve uygun örnekleme yöntemiyle seçilen 327 öğretmen oluşturmaktadır. Veriler, Öğretmen Faillik Ölçeği, Maslach Tükenmişlik Envanteri–Eğitimci Formu ve Okul İklimi Ölçeği aracılığıyla toplanmış; elde edilen veriler SPSS istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Veri setinin dağılım özellikleri Kolmogorov–Smirnov testi ile birlikte çarpıklık ve basıklık değerleri üzerinden incelenmiş ve verilerin normal dağılım varsayımını karşıladığı belirlenmiştir. Bu doğrultuda analiz sürecinde parametrik testlerden yararlanılmıştır. Verilerin analizinde yüzde ve frekans dağılımları, aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri kullanılmış; değişkenler arasındaki ilişkiler Pearson momentler çarpımı korelasyon analizi ile belirlenmiştir. Ayrıca, değişkenlerin birbirlerini yordama düzeylerini ortaya koymak amacıyla çoklu regresyon analizi uygulanmıştır. İki grup arasındaki farkların belirlenmesinde bağımsız örneklem t-testi, ikiden fazla grubun karşılaştırılmasında ise tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Araştırma bulguları, öğretmenlerin örgütsel tükenmişlik ve okul iklimi algılarının öğretmen failliğinin anlamlı yordayıcıları olduğunu göstermektedir. Okul iklimi algısının öğretmen failliğini pozitif yönde etkilediği, örgütsel tükenmişliğin ise faillik algısını olumsuz yönde etkilediği belirlenmiştir. Olumlu bir okul iklimi algısı ve düşük tükenmişlik düzeyinin, öğretmenlerin sorumluluk alma, inisiyatif kullanma ve iş birliği içinde çalışma kapasitelerini artırarak okulun etkililiği ve öğrenci başarısına katkı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
The aim of this thesis is to examine the relationships among teacher agency, organizational burnout, and school climate based on teachers' perceptions. In the study, the general survey model, one of the quantitative research approaches, was adopted. The sample of the study consisted of 327 teachers working in schools affiliated with the Ministry of National Education in the province of Zonguldak and its districts, who were selected using a convenience sampling method. Data were collected through the Teacher Agency Scale, the Maslach Burnout Inventory–Educators Survey, and the School Climate Scale, and the obtained data were analyzed using the SPSS statistical package program. The distributional characteristics of the dataset were examined using the Kolmogorov–Smirnov test together with skewness and kurtosis values, and it was determined that the data met the assumption of normality. Accordingly, parametric tests were employed in the analysis process. In the analysis of the data, percentage and frequency distributions, arithmetic mean, and standard deviation values were used; the relationships among the variables were determined through Pearson product–moment correlation analysis. In addition, multiple regression analysis was conducted to determine the extent to which the variables predicted one another. Independent samples t-tests were used to determine differences between two groups, while one-way analysis of variance (ANOVA) was employed for comparisons involving more than two groups. The research findings indicate that teachers' perceptions of organizational burnout and school climate are significant predictors of teacher agency. It was found that perceptions of school climate positively affect teacher agency, whereas organizational burnout negatively affects perceptions of agency. It was concluded that a positive perception of school climate and a low level of burnout increase teachers' capacities to take responsibility, exercise initiative, and work collaboratively, thereby contributing to school effectiveness and student achievement.
Benzer Tezler
- Örgütsel sinizm, öğretmen failliği ve sınıf içi etkili iletişim becerileri arasındaki ilişkiler
The relationships between organizational cynicism, teacher agency and effective classroom communication skills
SEDA KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimZonguldak Bülent Ecevit ÜniversitesiEğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEYİTHAN DEMİRDAĞ
- English language teacher agency: A narrative inquiry in a higher education context
İngilizce öğretmeni etkinliği: Bir yükseköğretim kurumunda anlatı çalışması
PINAR KARATAŞ
Doktora
İngilizce
2024
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik Üniversitesiİngiliz Dili Öğretimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULLAH CENDEL KARAMAN
- Okullarda öğretmen failliği ile okul iklimi arasındaki ilişkinin incelenmesi: Adıyaman ili örneği
Investigation of the relationship between teacher activity and school climate in schools: The case of Adiyaman province
AYSUN DURANAY ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAdıyaman ÜniversitesiEğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZİFE KARADAĞ
- Öğretmenlerin öğretmen failliği ve program okuryazarlıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between teachers' teacher agency and curriculum literacy
BEYZANUR SAYIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimKırıkkale ÜniversitesiEğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET KESKİN
- Öğretmenlerin öğretmen failliği ile okullarda sosyal adalet algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Muğla ili örneği)
Investigation of the relationship between teachers' teacher agency and social justice perceptions at schools (the sample of Mugla province)
TUĞRUL KAVAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SAADET KURU ÇETİN