Gendered institutions and women's representation in bureaucracy: A feminist institutionalist analysis of two ministries in Turkey
Cinsiyetlendirilmiş kurumlar ve bürokraside kadın temsili: Türkiye'de iki bakanlığın feminist kurumsalcı analizi
- Tez No: 1007936
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MERAL UĞUR ÇINAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Siyasal Bilimler, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi
- Enstitü: Ekonomi ve Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Siyaset Bilimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, bürokraside kadın temsilini incelemekte ve resmi kurallar ile gayriresmî uygulamaların kadınların bürokratik kurumlara erişimini, deneyimlerini ve kariyer ilerlemelerini nasıl şekillendirdiğini araştırmaktadır. Klasik kamu yönetimi literatürü bürokrasiyi çoğunlukla liyakate dayalı işe alım ve resmi prosedürlere dayanan, toplumsal cinsiyetten bağımsız bir kurum olarak sunarken, feminist kurumsalcı yaklaşımlar kurumların aynı zamanda toplumsal cinsiyet normları ve gayriresmî uygulamalar tarafından da şekillendirildiğini ileri sürmektedir. Bu çalışma, ampirik bağlam olarak Türkiye'yi ele almakta ve farklı kurumsal ortamlara sahip iki bakanlıkta kadın temsilini incelemektedir: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı. Araştırma, bu kurumlarda çalışan kadın bürokratlarla gerçekleştirilen yirmi yarı yapılandırılmış mülakata dayanmaktadır. Bulgular, kadınların bürokrasiye girişinin çoğu zaman daha geniş iş gücü piyasası güvencesizlikleri, kurumsal istikrar ve kamu sektörünü kadınlar için güvenli ve uygun bir kariyer alanı olarak konumlandıran aile beklentileri tarafından şekillendiğini göstermektedir. Bunun yanı sıra kadınların gündelik deneyimleri ve terfi olanakları, gayriresmî ağlar, işyeri beklentileri, toplumsal cinsiyetlendirilmiş bakım sorumlulukları ve kurumlardaki maskülen dinamiklerden etkilenmektedir. Bu faktörler, resmi prosedürler liyakate dayalı olduğunu iddia etse bile, bürokratik yaşamı şekillendirmeye devam etmektedir. İki bakanlığın karşılaştırılması, farklı kurumsal ortamların bürokraside farklı kadın temsil biçimleri ve toplumsal cinsiyetlendirilmiş deneyimler ürettiğini ortaya koymaktadır. Resmî ve gayriresmî kurumlar arasındaki ilişkiye odaklanan bu tez, feminist kurumsalcılık ve bürokraside kadın temsili tartışmalarına katkı sunmaktadır. Çalışma ayrıca, devlet bürokrasisi içinde kadın temsilini şekillendiren kurumsal faktörleri inceleyerek Türkiye'de toplumsal cinsiyet ve bürokrasi literatürünü zenginleştirmektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis examines women's representation in bureaucracy and explores how formal rules and informal practices shape women's access, experiences, and advancement within bureaucratic institutions. While the classical public administration literature often presents bureaucracy as a gender-neutral institution based on meritocratic recruitment and formal procedures, feminist institutionalist scholars argue the opposite, claiming that institutions are also shaped by gendered norms and informal practices. This study analyzes this by focusing on Turkey as an empirical context and explores women's representation in two ministries with different institutional environments: the Ministry of Family and Social Services and the Ministry of Trade. The research is based on twenty semi-structured interviews with women bureaucrats working in these institutions. The findings reveal that women's entry into bureaucracy is often influenced by broader job-market insecurities, institutional stability, and family expectations that position public-sector jobs as secure and suitable for women. Additionally, women's day-to-day experiences and chances for promotion are affected by informal networks, workplace expectations, gendered responsibilities for care, and masculine dynamics in institutions. These factors continue to shape bureaucratic life, even when official procedures claim to be merit-based. Comparing the two ministries highlights how different environments shape distinct forms of women's representation and gendered experiences in bureaucracy. By exploring the relationship between formal and informal institutions, this thesis adds to the discussion on feminist institutionalism and women's representation in bureaucracy. This study also enriches the literature on gender and bureaucracy in Turkey by investigating the institutional factors that shape women's representation within the state bureaucracy.
Benzer Tezler
- Historical representation of women in leadership: A mixed-method analysis of enablers and barriers of women's progression in higher education
Kadınların liderlikteki tarihi temsili: Kadınların yükseköğretimde ilerlemelerini kolaylaştıran ve engelleyen faktörlerin bir karma yöntem analizi
ÖZLEM BAYKAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. MERVE ZAYİM KURTAY
- Kadınların üst düzey karar alma mekanizmalarında temsilinin artırılmasına yönelik politika ve stratejilerin Türkiye ve Almanya örneklerinde karşılaştırılması
A comparison of policies and strategies aimed at increasing women's representation in high-level decision-making mechanisms: The cases of Turkey and Germany
GÜLFEM TÖMEN
Doktora
Türkçe
2025
Kamu YönetimiAkdeniz ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EROL ESEN
- Türkiye'de çalışma hayatında toplumsal cinsiyet söyleminin medya çerçevelenmesi (2010-2025)
Media framing of gender discourse in working life in Türkiye (2010-2025)
GAMZE BAYTEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İşletmeİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA KÜSKÜ AKDOĞAN
- Reconstruction of patriarchy through matriarchy: A critique of gendered power structures in Naomi Alderman's The Power
Ataerkı̇lı̇ğı̇n anaerkı̇lı̇k üzerı̇nden yenı̇den ı̇nşası: Naomı̇ Alderman'ın Güç adlı eserı̇nde cı̇nsı̇yetçı̇ güç yapılarının eleştı̇rı̇sı̇
NİLÜFER AKIN TAZEGÜNEY
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
İngiliz Dili ve EdebiyatıÇankaya Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BERKEM SAĞLAM
- “insan hakları perspektifinden İran İslam Cumhuriyeti'nde kadın hakları”
“women's rights from the perspective of human rights in the Islamic Republic of Iran”
YASAMİN MOEİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Hukukİstanbul Bilgi ÜniversitesiHukuk Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKÇE ÇATALOLUK