Üniversite öğrencilerinde kariyer farkındalığının ve kariyer iyimserliğinin kariyer adanmışlığını yordama düzeyinin incelenmesi
The prediction of career commitment by career awareness and career optimism among university students
- Tez No: 1009394
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BEGÜM SATICI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Eğitim ve Öğretim, Psychology, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin kariyer farkındalığı ve kariyer iyimserliğinin kariyer adanmışlığını yordama düzeyini incelemektir. Bu araştırmanın örneklemini, Türkiye'de öğrenim gören toplam 348 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Katılımcıların 215'i (%61,8) kadın, 133'ü (%38,2) erkektir. Örneklemin yaş ortalaması 26,45 (SS = 5.75) olarak hesaplanmıştır. Örneklem, uygun örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Verilerin toplanmasında, Demografik Bilgi Formu, Kariyer Adanmışlık Ölçeği (KAÖ), Kariyer Farkındalık Ölçeği (KFÖ) ve Üniversite Öğrencileri İçin Kariyer İyimserliği Ölçeği (KİÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizinde, kariyer adanmışlığının cinsiyete göre anlamlı bir farkın olup olmadığını belirlemek amacıyla bağımsız örneklem t-testi; yaş, eğitim durumu ve algılanan sosyoekonomik düzeye göre anlamlı bir farkın olup olmadığını belirlemek amacıyla tek yönlü varyans analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiler Pearson korelasyon analizi ile incelenmiş; kariyer farkındalığı ve kariyer iyimserliğinin kariyer adanmışlığını yordama düzeyi çoklu doğrusal regresyon analizi ile test edilmiştir. Bulgular, kariyer adanmışlığının cinsiyete göre anlamlı biçimde farklılık göstermediğini; yaşa göre ise anlamlı farklılık gösterdiğini ve bu farkın 36 yaş ve üzeri grup lehine olduğunu ortaya koymuştur. Yaş arttıkça kariyer adanmışlığının arttığı belirlenmiştir. Eğitim düzeyi açısından, doktora öğrencilerinin kariyer adanmışlıklarının en yüksek; lisans öğrencilerinin ise en düşük düzeyde olduğu saptanmıştır. Algılanan sosyoekonomik düzey ile kariyer adanmışlığı arasında anlamlı bir ilişki bulunmuş; algılanan sosyoekonomik düzey yükseldikçe kariyer adanmışlığının arttığı görülmüştür. Korelasyon analizi sonuçları, kariyer adanmışlığı, kariyer farkındalığı ve kariyer iyimserliği arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler bulunduğunu göstermiştir. Çoklu doğrusal regresyon analizi sonucunda kariyer farkındalığı ve kariyer iyimserliğinin kariyer adanmışlığını anlamlı biçimde yordadığı ve kurulan modelin kariyer adanmışlığındaki toplam varyansın %28,6'sını açıkladığı belirlenmiştir. Araştırma bulguları ilgili literatür çerçevesinde tartışılmış ve elde edilen sonuçlara dayalı olarak araştırmacılara ve uygulayıcılara yönelik öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine the extent to which university students' career awareness and career optimism predict career commitment. The sample for this study consists of a total of 348 university students enrolled in Turkey. Of the participants, 215 (61.8%) were female and 133 (38.2%) were male. The mean age of the sample was calculated as 26.45 (SD = 5.75). The sample was determined using a convenience sampling method. Data were collected using the Demographic Information Form, the Career Commitment Scale (CCS), the Career Awareness Scale (CAS), and the Career Optimism Scale for University Students (COS). In the data analysis, an independent samples t-test was applied to determine whether there was a significant difference in career commitment based on gender; a one-way analysis of variance (ANOVA) was applied to determine whether there was a significant difference based on age, educational status, and perceived socioeconomic level. The relationships among the variables were examined using Pearson correlation analysis; the predictive power of career awareness and career optimism on career commitment was tested using multiple linear regression analysis. The findings revealed that career commitment did not differ significantly by gender; however, it did differ significantly by age, with the difference favoring the group aged 36 and older. It was determined that career commitment increases with age. In terms of educational level, it was found that doctoral students had the highest levels of career commitment, while undergraduate students had the lowest. A significant relationship was found between perceived socioeconomic status and career commitment; it was observed that career commitment increased as perceived socioeconomic status rose. Correlation analysis results indicated significant positive relationships between career commitment, career awareness, and career optimism. The results of the multiple linear regression analysis indicated that career awareness and career optimism significantly predicted career commitment, and the established model explained 28.6% of the total variance in career commitment. The research findings were discussed within the framework of the relevant literature, and recommendations were presented for researchers and practitioners based on the results obtained.
Benzer Tezler
- Türkiye'de üniversite kariyer merkezi algı ve memnuniyeti ile kariyer farkındalığı ilişkisi
The relationship between perception and satisfaction of university career centre and career awareness in Türkiye
EMİNE NAZLI
Doktora
Türkçe
2024
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriİstanbul ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ARİF YAVUZ
- İş bulma kaygısının dijital girişimcilik niyetine etkisi: Z kuşağı üzerine bir araştırma
The impact of job finding anxiety on digital entrepreneurship intent: A study on generation Z
DURSAPAR CHARYYEVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İşletmeOndokuz Mayıs ÜniversitesiGirişimcilik ve Yenilikçilik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZÜMRAL GÜLTEKİN
- Tıp fakültesi öğrencilerinde utanç sıklığı anketinin Türkçe geçerlilik güvenilirlik çalışması
Turkish validity and reliability study of the shame frequency questionnaire in medical students
ELİF AKTI ÇAKIR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiAnkara ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSNA ÇEVİK
PROF. DR. MEHMET UNGAN
- İlkokul 4. sınıf öğretmenleri ve öğrencilerinin FeTeMM eğitimine ilişkin yeterlik inançları ve tutumlarının incelenmesi
The research of the 4th grade teachers' and students' efficacy beliefs and attitudes toward STEM education
MÜMİNE ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Eğitim ve ÖğretimEge ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLSEN ÜNVER
- İş birlikli öğrenme destekli kariyer gelişim programı etkinliklerinin üniversite öğrencilerinin kariyer farkındalığı, iş birliği, iletişim, eleştirel düşünme ve girişimcilik becerilerine etkisi
The effect of cooperative learning-based career development program activities on university students' career awareness, collaboration, communication, critical thinking, and entrepreneurship skills
ÇİĞDEM DİLEK ERYİĞİT
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADNAN TAŞGIN