Resilience and recovery in Hatay province: Multidimensional challenges and responses aftermath of 2023 earthquake
Hatay'da direnç ve iyileşme: 2023 depremleri sonrası çok boyutlu zorluklar ve yanıtlar
- Tez No: 1009588
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMRA AKAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Kamu Yönetimi, Sosyoloji, Coğrafya, Public Administration, Sociology, Geography
- Anahtar Kelimeler: Deprem, Yönetişim, Hatay, Geçim Kaynakları, Sosyo-Ekonomik Etkiler, Earthquake, Governance, Hatay Province, Livelihoods, Socio-Economic Impacts
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
- Enstitü: Göç Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Göç Çalışmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
2023 yılı 6 Şubat'ında Güney Türkiye ve Kuzey Suriye'de meydana gelen yıkıcı deprem, Hatay ilinde benzeri görülmemiş hasarlara yol açarak afetlere karşı direnç ve iyileşme süreçlerinde kritik sorunları ortaya çıkarmıştır. Bu çalışma, depremin çok boyutlu etkilerini incelemekte ve Hatay'daki iyileşme çabalarının performansını; sosyo-ekonomik direnç, yönetişim ve iyileşme taktiklerinde adalet odaklılık bağlamında değerlendirmektedir. Nicel veriler 40 depremzeden (25 Türk vatandaşı ve 15 Geçici Koruma altındaki Suriyeli) ile yapılan anketlerden elde edilmiş, nitel veriler ise 20 kilit paydaşla (15 yerel yönetici ve beş sivil toplum temsilcisi) yapılan görüşmelerden toplanmıştır. Anket verilerine tanımlayıcı ve çıkarımsal istatistiksel analizler (SPSS ile), görüşme transkriptlerine ise tematik analiz uygulanmıştır. Bulgular, sosyo-ekonomik etkilerin ciddiyetini ortaya koymaktadır: etkilenenlerin üçte ikisinden fazlası evini ve geçimini kaybetmiş, ciddi gıda güvensizliği ve psikolojik sıkıntılar yaşamıştır. Türk vatandaşları ile Suriyeli mülteciler arasında yardıma erişim ve yardımın yeterliliğine ilişkin algılarda önemli farklılıklar gözlemlenmiştir. Bu durum, iyileşme sürecinde eşitlik sorunlarını ortaya koymaktadır. Yoğun iyileşme çabalarına rağmen, Hatay'da altyapı ve temel hizmetler, depremin ardından orta vadeli toparlanma sürecinde bile, yoğun iyileştirme çabalarına rağmen, hala kırılgan durumdadır. Nitel bulgular, toplumsal dayanışma ve ulusal seferberlik gibi güçlü yönleri vurgularken; koordinasyon zorlukları, bürokratik gecikmeler ve kırılgan gruplara yetersiz destek gibi yönetişim darboğazlarına da işaret etmektedir. Uluslararası afet iyileştirme çerçeveleri ve direnç literatüründen yararlanılarak yapılan tartışma, Hatay'ın iyileşme sürecini en iyi uygulamalarla karşılaştırmaktadır. Türkiye'nin“daha iyi inşa et”yaklaşımı ve merkezi koordinasyonu Sendai Çerçevesi ilkeleriyle uyumlu olsa da, yerel katılım ve güçlendirme alanlarında gelişmeye ihtiyaç duyulmaktadır. Bu tez, Hatay ve benzeri bağlamlarda afetlere hazırlık ve iyileşme sürecinin geliştirilmesi için çeşitli önerilerle son bulmaktadır: yerel yönetişim kapasitesinin güçlendirilmesi, yardım dağıtımında eşitliğin sağlanması (özellikle mülteciler ve dezavantajlı topluluklar için), ruh sağlığı hizmetlerine yatırım yapılması ve topluluk katılımının kurumsallaştırılması gibi.
Özet (Çeviri)
The catastrophic earthquake of February 6, 2023, in southern Türkiye and northern Syria had an unprecedentedly destructive impact on Hatay province, which revealed the important problems of disaster resilience and recovery. This paper investigates the multi-dimensional impact of the disaster and evaluates the effectiveness of recovery operations in Hatay, in terms of socio-economic resilience, governance, and fairness on recovery strategies. The quantitative sample comprised 40 victims (25 Turkish citizens and 15 Syrians under Temporary Protection), and the qualitative sample comprised 20 key informants (15 representatives of local authorities and 5 civil society representatives). Survey data were analysed using descriptive and inferential statistics (SPSS), whereas interview transcripts were analysed through thematic analysis. The results show dramatic effects of socio-economic factors: over two-thirds of the local population became homeless and unemployed, and their food security and stress levels were high. The equities were evident in that there were significant disparities between Turkish citizens and the Syrians under Temporary Protection (SuTPs)in access to aid and views about its sufficiency. Infrastructure and basic services in Hatay remain precarious even in the medium-term recovery phase following the earthquake, despite massive recovery efforts. The qualitative findings show the merits of community solidarity and national mobilisation, as well as the bottlenecks in governance, such as coordination challenges, bureaucratic slowness, and the lack of support for vulnerable populations. The discussion bases its argument on the international disaster recovery models and resilience literature to place the recovery of Hatay against best practices. Although the build back better method and the centralised coordination adopted by Türkiye are in line with the principles of the Sendai Framework, the country's centralisation might have been better implemented by empowering locals and making them feel included in the process. The thesis concludes by offering suggestions for enhancing disaster preparedness and recovery in Hatay and similar situations: empowering local governments, providing equitable aid (particularly to (SuTPs)Syrians under Temporary Protection (SuTPs) and marginalised communities), investing in mental health services, and institutionalizing community involvement in disaster recovery plans.
Benzer Tezler
- Afet sonrası iyileşme sürecinde sistemik tasarım yaklaşımı: yerel üreticiler için öneriler ve yaklaşımın etkisinin ölçülmesi
Systemic design approach in post-disaster recovery: Recommendations for local producers and assessment of the approach's effectiveness
YAĞMUR GİZEM AVCI
Doktora
Türkçe
2026
Endüstri Ürünleri Tasarımıİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstriyel Tasarım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÇİĞDEM KAYA
- 6 Şubat'ın ardından: Hatay-İstanbul arası deprem duygulanımı ve sağaltımın etnografisi
After 6th of February: The ethnography of earthquakeaffect and healing
İLKYAZ İNCEDİKEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Antropolojiİstanbul ÜniversitesiAntropoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OYA TOPDEMİR KOÇYİĞİT
- Afet sonrası kentlerin iyileştirilmesinde hibrit bir model olarak esnek planlama: Hatay ili Antakya ilçesi örneği
Flexible planning as a hybrid model in post-disaster urban recovery: the case of Antakya district in hatay province
NESLİHAN TOPÇU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MimarlıkYıldız Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERHAT BAŞDOĞAN
- Spor ve deprem sonrası travma düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between sports and post-earthquake trauma level
MAHMUT KARTEPE
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SporHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALPARSLAN GAZİ AYKIN
- Individual Self-Help Plus (SH+) for women earthquake survivors: Pilot randomized controlled trial
Depremden etkilenen kadınlar için bireysel Self-Help Plus (SH+): Pilot randomize kontrollü çalışma
ASUDE UÇAL
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
PsikolojiKoç ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP CEREN ACARTÜRK