2024 sosyal bilgiler dersi öğretim programı bağlamında 5. sınıf ders kitabında yer alan etkinliklerin eğilimler ve programlar arasıbileşenler açısından incelenmesi
An analysis of the activities included in the 5th grade social studies textbook within the context of the 2024 social studies curricula in terms of trends and cross-curriculum components
- Tez No: 1017723
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SANEM TABAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ordu Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, 5. sınıf sosyal bilgiler ders kitabında yer alan etkinliklerin; 2024 Sosyal Bilgiler dersi öğretim programında yer alan eğilimler ve programlar arası bileşenler (sosyal-duygusal öğrenme becerileri, değerler ve okuryazarlık becerileri) açısından nasıl ele alındığını incelemektir. Nitel araştırma modeline dayanan çalışmada, veriler doküman incelemesi yöntemiyle toplanmıştır. Çalışma sonunda 2024 yılında uygulanan 5. sınıf sosyal bilgiler ders kitabında yer alan etkinliklerde eğilimler açısından yaratıcılık, sorumluluk ve özgün düşünmenin öne çıktığı; gerçeği arama, merak ve analitik düşünme gibi eğilimlerin ise sınırlı kaldığı görülmüştür. Sosyal duygusal öğrenme becerileri bağlamında iletişim ve iş birliği becerileri etkinliklerde daha yaygın kullanılırken, öz düzenleme ve öz farkındalık gibi bireysel gelişimi destekleyen becerilerin etkinliklerde daha az yer aldığı tespit edilmiştir. Değerler açısından etkinliklerde sorumluluk ve vatanseverlik değerleri ön plana çıkarken, mahremiyet, adalet ve özgürlük gibi değerlerin sınırlı kaldığı belirlenmiştir. Okuryazarlık becerileri incelendiğinde ise etkinliklerde vatandaşlık, görsel ve bilgi okuryazarlığının daha çok tekrar ettiği; finansal ve veri okuryazarlığının ise daha az yer aldığı görülmüştür. Araştırmanın genel olarak sonuçları değerlendirildiğinde, ders kitabındaki etkinliklerinin beceri temelli bir anlayışla hazırlandığı, ancak eğilimler, sosyal duygusal öğrenme becerileri, değerler ve okuryazarlık becerilerinin etkinlikler bağlamında daha dengeli dağıtılmasına ihtiyaç olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine how the activities included in the 5th-grade Social Studies textbook, within the framework of the 2024 Social Studies Curriculum, address components such as dispositions, social-emotional learning skills, values, and literacy skills. This study is based on a qualitative research design, and the data were collected through document analysis. The findings indicate that the activities in the 5th-grade social studies textbook implemented in 2024 are largely aligned with the curriculum and, in some cases, enrich the learning process by expanding these components. However, it was also determined that these components are not evenly distributed across the activities and that certain dispositions, skills, and values are absent in some of them. In terms of dispositions, creativity, responsibility, and original thinking were found to be prominent, whereas dispositions such as truth-seeking, curiosity, and analytical thinking were relatively limited. Regarding social-emotional learning skills, communication and collaboration were emphasized more frequently, while skills that support individual development, such as self-regulation and self-awareness, were less commonly included. In the context of values, responsibility and patriotism came to the forefront, whereas values such as privacy, justice, and freedom remained limited. An examination of literacy skills revealed that citizenship, visual, and information literacy were more prevalent, while financial and data literacy were addressed less frequently. In conclusion, the textbook activities appear to have been designed with a skills-based approach; however, a more balanced distribution of dispositions, social-emotional learning skills, values, and literacy skills is needed.
Benzer Tezler
- 2024 MAARİF MODELİ SOSYAL BİLGİLER DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI BAĞLAMINDA HAZIRLANAN ORTAOKUL 5 VE 6. SINIF SOSYAL BİLGİLER DERS KİTAPLARINA YÖNELİK ÖĞRETMEN VE UZMAN GÖRÜŞLERİ
yeni modele uygun hazırlanan sosyal bilgiler kitaplarının eksik yönlerini belirleyip gidermek hedeflenmektedir.
HİLAL ABUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimSivas Cumhuriyet ÜniversitesiSosyal Bilgiler ve Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÜLKÜ YANCI
- Sosyal bilgiler dersi öğretim programı ve ders kitaplarının depreme dirençli toplum oluşturma bağlamında incelenmesi
Examination of social studies course curriculum and textbooks in the context of creating an earthquake-resistant society
MUSTAFA GÜLMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERDOĞAN KAYA
- 2005, 2018 ve 2024 Sosyal Bilgiler öğretim programları ve 5. sınıf ders kitaplarının çatı değerler açısından incelenmesi
A comparative study of core values in the 2005, 2018, and 2024 Social Studies curricula and 5th grade textbooks
MERVE ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimSinop ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜLYA KARAÇALI TAZE
- 2018 ve 2024 sosyal bilgiler öğretim programları ve ders kitaplarının tarih konuları bağlamında karşılaştırılması
Comparison of 2018 and 2024 social studies curriculums and textbooks in the context of history subjects
BENGÜSU POLAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YILDIZ DEVECİ BOZKUŞ
- Farklılıklara saygı değerinin sosyal bilgiler eğitimine yansıması: 2023 ve 2024 öğretim programları ile ortaokul ders kitaplarının incelenmesi
Reflections of the value of respect for differences in social studies education: An analysis of the 2023 and 2024 curricula and secondary school textbooks
TAYYİBE NUR ÖNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERCAN BURSA