Dördüz açık hipotezinin geçerliliği: Türkiye ve gelişmekte olan ülkeler üzerine bir uygulama
The validity of quadruple deficit hypothesis: an application to Türkiye and developing countries
- Tez No: 1018080
- Danışmanlar: PROF. DR. CEM SAATCİOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Dördüz açıklar hipotezi, Türkiye, Üçüz açıklar hipotezi, İkiz açıklar hipotezi, Quadrouplet deficits hypothesis, Türkiye, Triple deficits hypothesis, Twin deficits hypothesis
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, dördüz açık hipotezinin Türkiye ve seçilmiş gelişmekte olan ülkeler açısından geçerliliğini incelemeyi amaçlamaktadır. Dördüz açık hipotezi; cari açık, bütçe açığı, tasarruf açığı ve çıktı açığı arasındaki ilişkiyi açıklayan kapsamlı bir makroekonomik yaklaşım olarak değerlendirilmektedir. Çalışmada öncelikle dördüz açık kavramının teorik altyapısı ele alınmış, ikiz ve üçüz açık hipotezleriyle olan ilişkisi açıklanmıştır. Bu kapsamda Keynesyen yaklaşım, Ricardocu Denklik Hipotezi, Parasalcı ve Neoklasik yaklaşımlar incelenmiştir. Araştırmanın ikinci bölümünde Türkiye ve seçilmiş gelişmekte olan ülkelerde cari açık, bütçe açığı, tasarruf açığı ve çıktı açığının gelişimi değerlendirilmiş; ilgili literatürde yer alan ampirik çalışmalar analiz edilmiştir. Özellikle gelişmekte olan ekonomilerde düşük yurtiçi tasarruf oranları, yüksek dış finansman ihtiyacı ve ekonomik kırılganlıkların dördüz açık problemini derinleştirdiği vurgulanmıştır. Çalışmanın uygulama kısmında panel veri analizi yöntemi kullanılarak dördüz açıklar hipotezi ampirik olarak test edilmiştir. Bu doğrultuda çalışmada 1990–2024 dönemine ait yıllık veriler kullanılmış ve 26 gelişmekte olan ülkeyi kapsayan bir panel veri seti oluşturulmuştur. Çalışmada öncelikle yatay kesit bağımlılığı, birim kök ve homojenlik testleri uygulanmış ve elde edilen bulgular doğrultusunda uygun model seçimi gerçekleştirilmiştir. Model, varsayımlardan sapmalara karşı geliştirilen Driscoll-Kraay dirençli standart tahmincisiyle tahmin edilmiştir ve nedensellik ilişkilerini ölçmek için ise Dumitrescu-Hurlin (2012) panel nedensellik yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, tasarruf açığı cari açık üzerinde pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahiptir. Buna karşılık çıktı açığı ile cari açık arasında negatif ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Kontrol değişken olan reel efektif döviz kuru değişkeninin de cari açık üzerinde sınırlı düzeyde anlamlı bir etkisi bulunurken, bütçe açığının cari açık üzerindeki etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu bulgular, dördüz açık hipotezinin tüm bileşenleri itibarıyla tam anlamıyla geçerli olmadığını, ancak özellikle tasarruf açığı ve çıktı açığı değişkenleri üzerinden kısmen desteklendiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the validity of the quadruple deficit hypothesis in Türkiye and selected developing countries. The quadruple deficit hypothesis is considered a comprehensive macroeconomic approach that explains the relationship among the current account deficit, budget deficit, savings deficit, and output gap. First, the theoretical background of the quadruple deficit concept is discussed, and its relationship with the twin and triple deficit hypotheses is explained. In this context, the Keynesian approach, the Ricardian Equivalence Hypothesis, Monetarist, and Neoclassical approaches are examined. In the second part of the study, the development of the current account deficit, budget deficit, savings deficit, and output gap in Türkiye and selected developing countries is evaluated, and empirical studies in the relevant literature are analyzed. It is emphasized that low domestic savings rates, high external financing needs, and economic vulnerabilities deepen the quadruple deficit problem, particularly in developing economies. In the empirical part of the study, the quadruple deficit hypothesis is tested empirically using panel data analysis. Accordingly, annual data covering the period 1990–2024 are utilized, and a panel dataset consisting of 26 developing countries is constructed. First, cross-sectional dependence, unit root, and homogeneity tests are conducted, and an appropriate model is selected based on the obtained findings. The model was estimated using the Driscoll-Kraay robust standard estimator, developed to address deviations from assumptions, and the Dumitrescu-Hurlin (2012) panel causality method was used to measure causality relationships. According to the findings, the savings deficit has a positive and statistically significant effect on the current account deficit. In contrast, a negative and significant relationship is identified between the output gap and the current account deficit. While the real effective exchange rate, used as a control variable, also has a limited but significant effect on the current account deficit, the effect of the budget deficit on the current account deficit is found to be statistically insignificant. These findings indicate that the quadruple deficit hypothesis is not fully valid in terms of all its components; however, it is partially supported, particularly through the savings deficit and output gap variables.
Benzer Tezler
- OECD ülkelerinde dördüz açık hipotezinin araştırılması
Investigation of the quadruplet deficit hypothesis in OECD countries
ALPER AKPINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Ekonomiİzmir Katip Çelebi Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NECMETTİN ÇELİK
- Dördüz açık hipotezi: Türkiye örneği
Quadruplet deficits hypothesis: Case of Turkey
ENES ÇOMAKLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
EkonomiAtatürk Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGE BUZDAĞLI
- Türkiye ve PIIGS (Portekiz, İrlanda, İtalya, Yunanistan, İspanya) ülkelerinde dördüz açık analizi
Quadruplet deficits analysis for Turkey and PIIGS (Portugal, Italy, Ireland, Greece, Spain)
TUĞBA ARPAZLI FAZLILAR
Doktora
Türkçe
2020
EkonomiManisa Celal Bayar Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURCU GEDİZ ORAL
- Dördüz açıklar hipotezi: Türkiye örneği
Quadruple deficits hypothesis: The Türkiye case
ESRA BİLGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
EkonomiHatay Mustafa Kemal Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ ACARAVCI
- Bir açık-uçlu öğrenme uygulaması olarak hypermedya (www) ortamlarında öğrencilerin proje etkinliklerinin incelenmesi
Investigating project activities of students in hypermedia information system (www) as an implimentation of open-ended learning
NADİR ÇELİKÖZ
Doktora
Türkçe
2001
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF.DR. GÜLTEN ÜLGEN