Dijital çağda ebeveynlik davranışları FoMo ile dijital ebeveynlik arasındaki ilişkinin karma yöntemle incelenmesi
Parenting behaviors in the digital age: A mixed-methods study of the relationship between FoMo and digital parenting practices
- Tez No: 1018758
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EZGİ SUMBAS
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Psikoloji, Education and Training, Psychology
- Anahtar Kelimeler: dijital ebeveynlik, FoMO, karma yöntem, sharenting, sosyal medya ebeveynliği, Karma yöntemler, Sosyal medya, digital parenting, FoMO, mixed methods, sharenting, social media parenting, Social media
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmanın amacı, 5–12 yaş aralığında çocuğu bulunan ebeveynlerde FoMO düzeyleri ile dijital ebeveynlik pratikleri arasındaki ilişkiyi incelemek ve bu ilişkinin ebeveyn deneyimlerinde nasıl anlamlandırıldığını ortaya koymaktır. Materyal ve metot: Araştırma, açıklayıcı sıralı karma yöntem deseniyle yürütülmüştür. Nicel aşamaya Türkiye genelinden 421 ebeveyn katılmıştır. Nicel veriler, Gelişmeleri Kaçırma Korkusu Ölçeği ve Sosyal Medya Ebeveynlik Ölçeği aracılığıyla toplanmış; betimsel istatistikler, bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans analizi, Pearson korelasyon analizi ve basit doğrusal regresyon analizleriyle çözümlenmiştir. Nitel aşamada, nicel bulguları açıklamak amacıyla seçilen 10 ebeveynle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış ve veriler tematik analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bulgular: Nicel bulgular, FoMO düzeyi ile ebeveynlerin sosyal medya kullanımı, öğrenen ebeveynlik, rol model olma ve sharenting davranışları arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler bulunduğunu; dijital güvenlik boyutu ile anlamlı bir ilişki bulunmadığını göstermiştir. Basit doğrusal regresyon analizleri, FoMO'nun arabuluculuk, öğrenen ebeveynlik, sharenting, ebeveynlerin sosyal medya kullanımı ve rol model olma alt boyutlarını anlamlı düzeyde yordadığını; buna karşılık dijital güvenlik boyutunu anlamlı biçimde yordamadığını ortaya koymuştur. Nitel bulgular ise ebeveynlerin dijital medya deneyimlerinin suçluluk, yetersizlik, sosyal kıyaslama, kontrol kaybı, mahremiyet kaygısı ve görünürlük ihtiyacı gibi duygusal ve sosyal süreçlerle iç içe geçtiğini göstermiştir. Sonuç: Bulgular birlikte değerlendirildiğinde, FoMO'nun ebeveynlerde yalnızca bireysel bir dijital kaygı biçimi olmadığı; dijital ebeveynlik pratikleriyle ilişkili duygusal ve ilişkisel bir dinamik olarak işlev gördüğü sonucuna ulaşılmıştır. Bu doğrultuda dijital ebeveynlik eğitimlerinde ebeveynlerin sosyal medya kullanımları, sosyal karşılaştırma eğilimleri ve dijital kaygılarının da ele alınması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study aimed to examine the relationship between parents' FoMO levels and their digital parenting practices among parents with children aged 5–12, and to explore how this relationship was interpreted through parents' lived experiences. Material and method: The study was conducted using an explanatory sequential mixed methods design. In the quantitative phase, 421 parents from Türkiye participated in the study. Quantitative data were collected using the Fear of Missing Out Scale and the Social Media Parenting Scale and were analyzed through descriptive statistics, independent samples t-test, one-way analysis of variance, Pearson correlation analysis, and simple linear regression analyses. In the qualitative phase, semi-structured interviews were conducted with 10 parents selected to explain the quantitative findings, and the data were analyzed using thematic analysis. Results: The quantitative findings showed significant positive relationships between FoMO levels and parents' social media use, learning-oriented parenting, role modeling, and sharenting behaviors, whereas no significant relationship was found with the digital safety dimension. Simple linear regression analyses indicated that FoMO significantly predicted parental mediation, learning-oriented parenting, sharenting, parents' social media use, and role modeling; however, it did not significantly predict digital safety. The qualitative findings further revealed that parents' digital media experiences were intertwined with emotional and social processes such as guilt, inadequacy, social comparison, loss of control, privacy concerns, and the need for visibility. Conclusion: Taken together, the findings suggest that FoMO is not merely an individual form of digital anxiety among parents, but also functions as an emotional and relational dynamic associated with digital parenting practices. Accordingly, digital parenting education should address not only children's screen time, online safety, and technical supervision, but also parents' social media use, social comparison tendencies, and digital anxieties.
Benzer Tezler
- A qualitative investigation of how fathers become involved in child feeding and develop feeding practices: Personal, familial, and social factors
Okul öncesi dönemde babaların çocuk besleme pratiklerine ilişkin nitel bir araştırma
HATİCE ŞULE YASİN
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Psikolojiİstanbul Bilgi ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ANIL ÖZGE ÜSTÜNEL BALCI
- Dijital çağda aile portreleri: Ebeveynler arasında paylaşan ebeveynlik (sharenting) davranışının incelenmesi
Family portraits in the digital age: An examination of sharenting behavior among parents
DİLARA ŞENTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıKarabük ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NESİBE SÜMEYYE KÜTAHYALIOĞLU
- Dijital habitus üzerinden yeni ebeveynlik modeli: Çocuk mahremiyeti ihlali bağlamında“Sharenting”
New parenting model through digital habitus: 'Sharenting' in the context of child privacy violation
SEVRA SU TATLIOĞLU
- Okul öncesi eğitimi alan çocukların ebeveynlerinin dijital ebeveynlik farkındalıkları ve ebeveyn medya arabuluculuğu profilinin anne-baba çocuk ilişkisine etkisi
The effects of parents of preschool children digital parenting awareness and parent media mediation profile on parent-child relationship
MUAMMER ENES BAYAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve Öğretimİstanbul Kültür ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET TORAN
DOÇ. DR. TAİBE KULAKSIZ SABBAGH
- Okul öncesi çocukların dijital bağımlılık düzeyleri ile ebeveynlerinin dijital ebeveynlik becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
An investigation of the relationship between digital addiction levels of preschool children and their parents' digital parenting skills
MERDAN BIÇAKCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiOsmaniye Korkut Ata ÜniversitesiAile Danışmanlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜJDAT AVCI