İlkokul öğrencilerinin matematik motivasyonlarında ve matematiğe yönelik tutumlarında akıl yürütme ve işlem oyunlarının etkisi
The effect of reasoning and operation games on primary school students' mathematics motivation and attitudes towards mathematics
- Tez No: 1018878
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BUKET KARADAĞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Mathematics education, reasoning and processing games, mathematics motivation, attitude towards mathematics, primary school students
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İlköğretim Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İlköğretim Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Matematik öğretiminde öğrencilerin derse yönelik motivasyonları ve matematiğe karşı geliştirdikleri tutumlar, öğrenme sürecinin niteliğini ve akademik başarıyı doğrudan etkileyen temel duyuşsal değişkenler arasında yer almaktadır. Özellikle ilkokul döneminde matematikle kurulan erken öğrenme deneyimlerinin, öğrencilerin ilerleyen eğitim yaşantılarındaki matematik algılarını ve tutumlarını biçimlendirdiği alan yazında sıklıkla vurgulanmaktadır. Bu bağlamda, öğrencilerin aktif katılımını destekleyen, öğrenme sürecini anlamlı ve ilgi çekici hâle getiren alternatif öğretim yaklaşımlarının matematik öğretiminde kullanımı önemli bir gereklilik olarak değerlendirilmektedir. Bu yöntemlerden biri olan zekâ oyunları kapsamında yer alan akıl yürütme ve işlem oyunları öğrencilerin mantıksal düşünme, problem çözme ve strateji geliştirme becerilerini desteklemekte; aynı zamanda matematik öğrenme sürecini daha motive edici bir hale getirme potansiyeline sahiptir. Bu araştırmanın amacı, akıl yürütme ve işlem oyunları uygulamalarının ilkokul öğrencilerinin matematik dersi motivasyonları ve matematiğe yönelik tutumları üzerindeki değişimini incelemektir. Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden ön test–son test tek gruplu deneysel desenle yürütülmüştür. Çalışma grubunu, 2025–2026 eğitim öğretim yılında İstanbul ili Beylikdüzü ilçesinde bulunan bir okulda öğrenim gören 3. sınıf düzeyindeki 24 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma sürecinde matematik dersi kapsamında sekiz hafta boyunca haftada iki ders saati olacak şekilde akıl yürütme ve işlem oyunları uygulanmıştır. Veri toplama aracı olarak Matematik Dersi Motivasyon Ölçeği ve Matematiğe Yönelik Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin ölçek toplam puanları ve alt boyutlar düzeyinde normal dağılım varsayımını karşıladığı belirlendikten sonra, uygulama öncesi ve sonrası ölçümler arasındaki farklılıkların analizinde parametrik testlerden biri olan bağımlı örneklemler t-testinden yararlanılmıştır. Araştırma bulguları, matematik tutum ölçeği ön test ve son test puanları arasında son test lehine istatistiksel olarak anlamlı ve büyük bir etki büyüklüğüne sahip farklılık bulunduğunu göstermiştir (p<.001; d=1.210). Tutum ölçeğinin ders içi, matematiğin, problem çözme, anlama ve özyeterlilik alt boyutlarının tümünde son test lehine istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Matematik motivasyon ölçeği toplam puanlarında da son test lehine istatistiksel olarak anlamlı bir artış saptanmıştır (p<.001; d=1.017). Alt boyutlara ilişkin sonuçlar, uygulamanın öğrencilerin dışsal motivasyonlarını artırdığını ve motivasyonsuzluk düzeylerini azalttığını ortaya koyarken, içsel motivasyon boyutunda istatistiksel olarak anlamlı bir değişim gözlenmemiştir. Araştırma bulguları, akıl yürütme ve işlem oyunlarına dayalı öğretim uygulamalarının öğrencilerin matematiğe yönelik tutumları ve motivasyonları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar gözlendiğini göstermektedir. Bu doğrultuda, söz konusu oyunların matematik öğretim sürecine dâhil edilmesi önerilmektedir. Ancak içsel motivasyon boyutunda istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanamamıştır. Bu doğrultuda gelecekte yapılacak çalışmalarda daha uzun süreli ve farklı öğretim değişkenlerini içeren uygulamalara odaklanılması gerektiği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
In mathematics education, students' motivation towards the lesson and the attitudes they develop towards mathematics are among the fundamental affective variables that directly influence the quality of the learning process and academic achievement. The literature frequently emphasizes that early learning experiences established with mathematics, especially during the primary school period, shape students' mathematical perceptions and attitudes in their subsequent educational lives. In this context, the use of alternative teaching approaches that support students' active participation and make the learning process meaningful and engaging is considered an important necessity in mathematics education. Reasoning and processing games, which are included within the scope of mind games—one of these methods—support students' logical thinking, problem-solving, and strategy development skills; at the same time, they have the potential to make the mathematics learning process more motivating. The purpose of this research is to examine the effect of reasoning and processing game applications on primary school students' mathematics motivation and attitudes towards mathematics. The research was conducted using a one-group pretest-posttest experimental design, which is one of the quantitative research methods. The study group consists of 24 third-grade students studying at a school in the Beylikdüzü district of Istanbul during the 2025–2026 academic year. During the research process, reasoning and processing games were implemented for two class hours per week over an eight-week period within the scope of the mathematics course. The Mathematics Motivation Scale and the Attitude Towards Mathematics Scale were used as data collection tools. After determining that the data met the assumption of normal distribution at the level of scale total scores and sub-dimensions, a dependent samples t-test, one of the parametric tests, was utilized to analyze the differences between the pre-application and post-application measurements. The research findings showed that there was a statistically significant difference with a large effect size between the mathematics attitude scale pretest and posttest scores in favor of the posttest (p < .001; d = 1.210). Statistically significant differences were found in favor of the posttest in all sub-dimensions of the attitude scale: in-class, nature of mathematics, problem-solving, understanding, and self-efficacy. A statistically significant increase was also detected in the total scores of the mathematics motivation scale in favor of the posttest (p < .001; d = 1.017). While the results regarding the sub-dimensions revealed that the application increased students' extrinsic motivation and decreased their amotivation levels, no statistically significant change was observed in the intrinsic motivation dimension. The research findings indicate that statistically significant differences were observed in students' attitudes towards mathematics and their motivations upon instructional applications based on reasoning and processing games. Accordingly, it is recommended that these games be included in the mathematics teaching process. However, no statistically significant difference was detected in the intrinsic motivation dimension. In this regard, it is thought that future studies should focus on applications that are longer in duration and include different instructional variables.
Benzer Tezler
- Exploring design based learning activities in 2nd grade science classrooms
2. sınıf bilim sınıflarında tasarım tabanlı öğrenme aktivitelerinin keşfedilmesi
ÖZLEM YAPRAK BOSTANCI
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik ÜniversitesiEğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ÖZTÜRK
- Matematik dersinde dramatizasyon yönteminin kullanılmasının ilkokul öğrencilerinin yeni nesil matematik sorularına ilişkin tutumlarına ve matematik motivasyonlarına etkisinin incelenmesi
The effect of using dramatization method in mathematics lesson on primary school students' attitudes towards new generation mathematics questions and their mathematical motivation
DİLEK CİRİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve Öğretimİstanbul Aydın Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BUKET KARADAĞ
- İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin matematik öğrenmeye yönelik motivasyonları, matematik kaygıları ve matematiğe yönelik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between 4th grade primary school students' motivation towards learning mathematics, mathematics anxiety, and attitudes towards mathematics
TUĞBA GÜLŞEN HÜR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEZİN SEÇER
- İlkokul öğrencilerinin matematik öğrenme motivasyonları ve matematik tutumlarının matematik başarılarına etkisi
The effect of primary school students' mathematics learning motivations and mathematics attitudes on mathematics success
SİNEM ÇİNER
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimNiğde Ömer Halisdemir ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ REMZİ KILIÇ
- Matematiksel akıcılığı geliştirme çalışmalarının ilkokul 4. sınıf matematik başarı ve tutumuna etkisi
The effect of mathematical fluency improvement studies on the mathematical achievement and attitude of 4th grade primary school students
BÜŞRA USLUOĞLU
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimKırıkkale ÜniversitesiSınıf Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VELİ TOPTAŞ