Dönüşümsel Öğrenme Kuramını Anlamak: Kavramsal Bir Keşif
Understanding Transformational Learning Theory: A Conceptual Exploration
- Tez No: 1024635
- Danışmanlar: PROF. DR. SEMRA DEMİR BAŞARAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dönüşümsel öğrenme kuramı, bireylerin bilgi, inanç, değer ve varsayımlarını eleştirel biçimde sorgulayarak daha kapsayıcı, esnek ve işlevsel anlam perspektifleri geliştirmelerini açıklayan önemli öğrenme kuramlarından biridir. Yetişkin eğitimi alanında geliştirilen kuram, zamanla öğretmen eğitimi, yükseköğretim, sağlık eğitimi, liderlik, örgütsel öğrenme ile çevre ve sürdürülebilirlik eğitimi gibi farklı disiplinlerde yaygın biçimde kullanılmaya başlanmıştır. Buna karşın kuramın tarihsel gelişimini, temel kavramsal yapısını, öğrenme sürecini, alternatif yaklaşımlarını, eleştirilerini ve güncel teorik perspektiflerini bütüncül biçimde ele alan çalışmalar sınırlıdır. Bu araştırmanın amacı, dönüşümsel öğrenme kuramını söz konusu boyutlar çerçevesinde kapsamlı ve sistematik olarak incelemektir. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı kapsamında doküman incelemesi yöntemiyle yürütülmüştür. Veri kaynaklarını dönüşümsel öğrenme kuramına ilişkin ulusal ve uluslararası kitaplar, hakemli dergilerde yayımlanan makaleler ve diğer akademik yayınlar oluşturmuştur. Elde edilen veriler sistematik olarak incelenmiş, karşılaştırılmış ve kavramsal olarak sentezlenmiştir. Bulgular, dönüşümsel öğrenme kuramının farklı kuramsal katkılarla gelişerek Mezirow'un bilişsel yaklaşımının ötesine geçtiğini ve psikolojik, sosyokültürel, ilişkisel, duygusal ve bütüncül yaklaşımlarla zenginleştiğini göstermektedir. Ayrıca kurama yöneltilen eleştirilerin yeni kuramsal açılımların gelişimini desteklediği belirlenmiştir. Sonuç olarak araştırmanın, dönüşümsel öğrenme kuramına ilişkin kuramsal bilgi birikimini sistematik bir çerçevede bütünleştirerek alanyazına kavramsal katkı sunduğu değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
Transformative learning theory is one of the major learning theories explaining how individuals critically examine their knowledge, beliefs, values, and assumptions to develop more inclusive, flexible, and functional meaning perspectives. Originally developed in the field of adult education, the theory has gradually become one of the major theoretical foundations of various disciplines, including teacher education, higher education, health education, leadership, organizational learning, and environmental and sustainability education. However, studies providing a holistic examination of its historical development, conceptual foundations, learning process, alternative approaches, criticisms, contemporary theoretical perspectives, and applications remain limited. Therefore, this study aims to examine transformative learning theory comprehensively and systematically within these dimensions. The study was conducted using a qualitative research approach through the document analysis method. The data sources consisted of national and international books, peer-reviewed journal articles, and other academic publications related to transformative learning theory. The collected data were systematically reviewed, compared, and synthesized within a conceptual framework. The findings indicate that transformative learning theory has evolved through diverse theoretical contributions, extending beyond Mezirow's cognitive and critical reflection-based perspective into a multidimensional framework enriched by psychological, sociocultural, relational, emotional, and holistic approaches. Furthermore, criticisms directed at the theory have contributed to the development of new theoretical perspectives. The study concludes that, by systematically synthesizing the existing body of theoretical knowledge, it makes a conceptual contribution to the literature on transformative learning theory.
Benzer Tezler
- Dönüştürücü öğrenme kuramına göre hazırlanmış öğrenme etkinlikleri ile sınıf öğretmeni adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik bakış açısı dönüşümü: Hayat bilgisi dersi örneği
Transformation of primary school teacher candidates' perspectives on the teaching profession through learning activities based on the transformative learning theory: An example of life study course
BARIŞ KALENDER
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimÇukurova ÜniversitesiSınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYTEN İFLAZOĞLU SABAN
- Kaçkar Dağlarında dönüşümsel öğrenmeye bir bakış: Turistlerin seyahat deneyimlerini anlamaya yönelik bir çalışma
A look at transformational learning in kaçkar mountains: A study to understand travel experiences of tourists
ÖZER MESUT ÖZÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
TurizmAkdeniz ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ECE ÖMÜRİŞ
- Dönüşümsel öğrenme kuramına dayalı oluşturulan mobil sağlık uygulamasının meme kanseri tanılı kadınlarda yas tepkisi ve travma sonrası gelişime etkisi
The effect of mobile health application based on transformational learning theory on grief rection and posttraumatic development in women diagnosed with breast cancer
SERAP ALKAŞ
- Dönüşümsel öğrenme kuramı ile gerçekleştirilen matematik öğretiminin yedinci sınıf öğrencilerinin başarılarına ve düşünme becerilerine etkisi
The effect of mathematics instruction based on transformative learni̇ng theory on seventh-grade students' achievement and thinking skills
EDA AYGÜNER
Doktora
Türkçe
2026
MatematikBursa Uludağ ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİLEK SEZGİN MEMNUN
- Dönüşümsel öğrenme kuramı bağlamında yetişkinlerin dönüşümü
Transformation of adults in the context of the transformational learning theory
MEHMET ÜÇLER İLİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimMersin ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ŞAHİN