Kaynaştırma/bütünleştirme ortamlarında özel öğrenme güçlüğü olan öğrenciler, tipik gelişim gösteren akranlar ve öğretmenlerin gözünden yaşanan güçlükler ve çözüm önerileri
Challenges and solution recommendations in inclusive education: Perspectives of students with learning disabilities, typically developing peers, and teachers
- Tez No: 1024767
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SILA DOĞMAZ TUNALI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Özel Eğitim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma; kapsayıcı ilkokul sınıflarında eğitim-öğretim sürecini doğrudan deneyimleyen üç temel paydaşın sesini duyurmayı amaçlamaktadır. Bu genel amaç doğrultusunda; ÖÖG tanılı öğrencilerin, tipik gelişim gösteren akranlarının ve sınıf öğretmenlerinin akademik, sosyal-duygusal, bilişsel ve kurumsal boyutlarda karşılaştıkları spesifik güçlükler ile eğitim ortamından beklentilerinin tematik analiz yöntemiyle derinlemesine incelenmesi ve karşılaştırılması hedeflenmiştir. Materyal ve Metot: Nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji (olgubilim) deseniyle yürütülen çalışmanın katılımcıları, amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik stratejisine uygun olarak İstanbul iline bağlı farklı sosyoekonomik düzeylerdeki üç ilçeden belirlenmiştir. Araştırma kapsamında; özel öğrenme güçlüğü (ÖÖG) tanılı 12 öğrenci, tipik gelişim gösteren 12 akran ve 12 sınıf öğretmeniyle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler, satır satır okunarak kodlama ve üst temaların oluşturulması süreçlerini içeren tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Bulgular: Araştırma sonucunda elde edilen verilerin analizi neticesinde; özel öğrenme güçlüğü (ÖÖG) tanılı öğrenciler boyutu için 4 ana tema, tipik gelişim gösteren akranlar boyutu için 3 ana tema ve sınıf öğretmenleri boyutu için 3 ana tema olmak üzere toplam 10 ana tema ve bunlara bağlı alt temalara ulaşılmıştır. Bulgular, ÖÖG tanılı öğrencilerin bütünleştirme sürecinde en fazla bilişsel ve öz-düzenleme güçlükleri, akademik problemler, sosyal-duygusal güçlükler ve kurum kaynaklı sorunlar (4 ana tema) yaşadığını ortaya koymaktadır. Tipik gelişim gösteren akranlar ise ağırlıklı olarak sınav kaygısı, fiziksel okul koşulları ve akademik yükten kaynaklanan güçlükler (3 ana tema) bildirmiştir. Her iki grubun da bilişsel yükün azaltılması, fiziksel çevre iyileştirmeleri ve hoşgörülü değerlendirme iklimi konularında ortak beklentiler taşıdığı saptanmıştır. İki grup arasındaki en çarpıcı ayrışma, karmaşık akademik görevlere yaklaşım biçiminde kendini göstermiştir; tipik gelişim gösteren öğrenciler içeriğin sadeleştirilmesini talep ederken, ÖÖG tanılı öğrenciler basamaklandırılmış hatırlatıcı desteklerle sürecin yönetilebileceğini öne sürmüştür. Öğretmen bulgularında ise kalabalık sınıflar, materyal yetersizliği ve mesleki tükenmişlik (3 ana tema) süreci zorlaştıran belirleyici sorunlar olarak öne çıkmıştır. Sonuç ve Öneriler: Araştırmadan elde edilen sonuçlar, ulusal alanyazındaki öğretmenlerin yöntemsel tıkanıklıkları (Birol & Aksoy Zor, 2018) ve öğrencilerin yaşadığı örtük sosyal izolasyon döngüsü (Özçelik, 2021) ile büyük ölçüde benzeşmektedir. Ancak uluslararası literatürdeki kontrolsüz“acımaya dayalı sempati”inancının (Woolfson & Brady, 2009) aksine, yerel bulgularda mesleki tükenmişlik ve kalabalık sınıflar gibi yapısal engellerin pedagojik eylemleri daha radikal biçimde sınırladığı saptanmıştır. Araştırma, kapsayıcı eğitim ortamlarında yapılacak pedagojik ve çevresel düzenlemelerin yalnızca özel gereksinimli öğrencilerin değil, tüm öğrencilerin yararına olduğunu ortaya koyarak Öğretimde Evrensel Tasarım (ÖET) ilkelerinin uygulamaya yansıtılması gerektiğini göstermektedir. Bu doğrultuda, okullardaki mekânsal bütünleştirmenin ötesine geçilerek basamaklandırılmış hatırlatıcı desteklerin, somut materyal çeşitliliğinin ve empatik değerlendirme ikliminin kurumsallaştırılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aims to amplify the voices of three core stakeholders directly experiencing the educational process in inclusive elementary school classrooms. In line with this general objective, it hyper-focuses on deeply examining and comparing the specific academic, social-emotional, cognitive, and institutional difficulties encountered by students diagnosed with SLD (Specific Learning Disabilities), their typically developing peers, and classroom teachers, alongside their expectations from the educational environment, utilizing a thematic analysis method. Material and Method: Conducted within the framework of qualitative research, this study adopted a phenomenology method. Participants were selected from three districts in Istanbul representing diverse socioeconomic levels, in accordance with the maximum variation strategy of purposive sampling. The research involved semi-structured interviews with 12 students diagnosed with specific learning disabilities (SLD), 12 typically developing peers, and 12 classroom teachers. The gathered data were analyzed using thematic analysis, which involved line-by-line reading, open coding, and the formulation of overarching themes. Findings: As a result of the data analysis, a total of 10 main themes and their corresponding sub-themes were identified, comprising 4 main themes for the dimension of students diagnosed with SLD, 3 main themes for typically developing peers, and 3 main themes for classroom teachers. The findings reveal that students with SLD mostly experience cognitive and self-regulation difficulties, academic problems, social-emotional difficulties, and institution-sourced issues (4 main themes). In contrast, typically developing peers predominantly reported difficulties stemming from exam anxiety, physical school conditions, and academic workload (3 main themes). It was determined that both groups share common expectations regarding the reduction of cognitive load, physical environment improvements, and a tolerant evaluation climate. The most striking divergence between the two groups manifested itself in their approach to complex academic tasks; while typically developing students demanded the simplification of the content, students diagnosed with SLD suggested that the process could be managed with scaffolded mnemonic supports. In the findings obtained from teachers, crowded classrooms, lack of materials, and professional burnout (3 main themes) emerged as the decisive factors hindering the process. Conclusion and Recommendations: The results obtained from this study broadly align with the national literature regarding teachers' methodological bottlenecks (Birol & Aksoy Zor, 2018) and the implicit social isolation cycle experienced by students (Özçelik, 2021). However, contrary to the unmonitored“pity-based sympathy”belief prevalent in international literature (Woolfson & Brady, 2009), local findings indicate that structural barriers, such as professional burnout and crowded classrooms, restrict pedagogical practices more radically. The study demonstrates that pedagogical and environmental arrangements implemented in inclusive environments benefit all students, highlighting the necessity of reflecting the principles of Universal Design for Learning (UDL) into practice. Accordingly, it is recommended to move beyond mere spatial integration in schools and institutionalize scaffolded mnemonic supports, concrete material diversity, and an empathetic evaluation climate.
Benzer Tezler
- Kaynaştırma ortamında birlikte öğretim ile uygulanan uyarlanmış sosyal bilgiler öğretiminin özgül öğrenme güçlüğü tanılı öğrencilerin bilişsel ve duyuşsal özelliklerine etkililiğinin incelenmesi
Investigation of the effectiveness of adapted social studies teaching with co-teaching in an inclusive environment on the cognitive and affective characteristics of students with specific learning disabilities
EMİNE SEÇİL KARAMUKLU
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET KURNAZ
- Kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitimlerine devam eden okul öncesi dönem özel gereksinimli öğrenciler için bireyselleştirilmiş eğitim programı (BEP) geliştirme sürecinin incelenmesi
Investigation development process of individualized educational plan (IEP) for pre-school children with special needs who continue their education through inclusion/integration
SERVER YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimBursa Uludağ ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA KURT
- Genel eğitim sınıflarında kolaylaştırıcı kişi uygulamalarının iyileştirilmesi: Bir eylem araştırması
Improving paraprofessionals practices in general education classrooms: An action research
ZEYNEP ÇAM ALEGÖZ
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimEskişehir Osmangazi ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MİNE SÖNMEZ KARTAL
- İşitme kayıplı öğrencilerin iletişim becerilerinin akademik ve sosyal becerilere yansımasına yönelik ebeveyn ve öğretmen görüşlerinin incelenmesi
An investigation of parents' and teachers' views on the reflection of communication skills of students with hearing loss on academic and social competence
SEYİT IŞIKLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF AKAY
DOÇ. DR. MURAT DOĞAN
- Okul yöneticilerinin kişilik türleri ile bütünleştirmeye yönelik tutumlarının incelenmesi
The examining school administrators' personality types and attitudes towards inclusive
SERA DERYA CANSU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimSivas Cumhuriyet ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAKAN SARIÇAM