Adaptif piyasa teorisi kapsamında piyasa etkinliği: BIST 30 örneğinde analizi
Analysis of market efficiency within the scope of adaptive markets theory for BIST 30
- Tez No: 1025503
- Danışmanlar: PROF. DR. İDİL ÖZLEM KOÇ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Davranışsal finans, Finansal kriz, Makroekonomik belirsizlik, Piyasa etkinliği, Siyasi belirsizlik, Temel bileşenler analizi, Zayıf pazar etkinliği, Behavioral finance, Financial crisis, Macroeconomic uncertainty, Efficent markets, Political ambiguity, Principal components analysis, Weak market efficiency
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sermaye Piyasası ve Borsa Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Borsa İstanbul (BİST) 30 endeksinde adaptif piyasalar hipotezinin geçerliliği sınanmaktadır. Bu doğrultuda, araştırmada, ilk olarak, zayıf formda etkinliğin geçerliliğinin test edilmesi amacıyla doğrusal ve doğrusal olmayan yöntemlerden faydalanılarak kapsamlı bir test seti uygulanmıştır. Daha sonra, test sonuçları temel bileşen analizi (PCA) yöntemi vasıtasıyla birleştirilerek, Türk hisse senedi piyasalarındaki etkinlik düzeyini yansıtan bir piyasa etkinlik endeksi oluşturulmuştur. Ampirik bulgular piyasada gözlenen etkinliğin zaman içinde dalgalı bir seyir izlediğine işaret etmektedir. Bu bağlamda, sonuçlar adaptif piyasa hipotezinin öngörüleri ile tutarlılık göstermektedir. Piyasa etkinlik endeksinin zaman içerisindeki seyri incelendiğinde, endeks, finansal kriz, jeopolitik belirsizlik ve siyasi stres gibi dışsal şokların belirgin olarak gözlendiği dönemlerde etkinlikten uzaklaşmaktadır. Ayrıca bu sapmalar hem yurt içinde hem de küresel boyutta gerçekleşen durumlarda benzer şekilde ortaya çıkmaktadır. Bu doğrultuda, piyasa etkinliğinin, etkinlik endeksinin seyri göz önünde bulundurulduğunda, çevresel koşullara duyarlılığını gösterdiği söylenebilir. Piyasa etkinlik endeksi vasıtasıyla etkinlik endeksini belirleyen faktörler ele alındığında, çalışmanın sonuçları sermaye akımları ve piyasa likiditesinin etkinliği güçlendirdiğini ima etmektedir. Ek olarak, getiri oynaklığında gözlenen artışın yanında yurtiçi jeopolitik belirsizliklerin de etkinliği zayıflattığı görülmektedir. Küresel finansal kriz ile AB kamu borç krizi özelinde etkinlik durumuna bakıldığında ise sonuçlar sermaye akımlarının Euro bölgesi kamu borç krizinde etkin olduğuna işaret eder.
Özet (Çeviri)
In this study, the validity of the Adaptive Markets Hypothesis (AMH) is evaluated for the Borsa Istanbul (BIST) 30 Index. To this end, initially, the presence of weak-form market efficiency by employing a comprehensive set of linear and nonlinear methods is tested in the analysis. Subsequently, the test results are combined through Principal Component Analysis (PCA) to construct a Market Efficiency Index that reflects the degree of efficiency in the equity market of Türkiye. The empirical findings demonstrate that market efficiency exhibits a fluctuating pattern over time. In this regard, the results are consistent with the core propositions of the AMH. The profile of the temporal trajectory of the Market Efficiency Index further reveals that the index deviates from efficiency during periods characterized by external shocks such as financial crises, geopolitical uncertainty, and political stress. These deviations arise in a similar manner during both domestic and global episodes, demonstrating the sensitivity of market efficiency to its associated environmental factors. The results suggests that capital flows and market liquidity contribute to strengthening efficiency when considering the evaluation of determinants of the Market Efficiency Index. Moreover, the analysis indicates that rises in the intra-month return volatility, alongside domestic geopolitical uncertainties, tend to weaken market efficiency. In the context of the global financial crisis and the European sovereign debt crisis, the findings further imply that capital flows played a significant role in shaping efficiency dynamics during the Eurozone debt crisis.
Benzer Tezler
- Beklenen ve beklenmeyen bazı olayların piyasalar üzerindeki etkisi
The impact of some expected and unexpected events on markets
EMRAH ÖGET
Doktora
Türkçe
2021
EkonomiBolu Abant İzzet Baysal Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ERYİĞİT
- AI and market efficiency: Enhancing predictive accuracy in financial markets
Yapay zeka ve piyasa etkinliği: Finansal piyasalarda tahmin doğruluğunun artırılması
FARKHAN DADASHOV
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Maliyeİstanbul Gelişim ÜniversitesiEkonomi ve Finans Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT AKKAYA
- Efficiency of real estate market: Evidence from İstanbul residential market
Gayrimenkul piyasasının etkinliği: İstanbul konut piyasası örneği
CHRISTABELL FONYUY SUNJO
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
İşletmeİstanbul Aydın Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURGÜN KOMŞUOĞLU YILMAZ
- Kırsal soylulaşma sürecinde aktörler, eylemler ve sonuçlar: Çanakkale Yeşilyurt kırsalı örneği
Actors, actions, and outcomes in the process of rural gentrification: The case of Yeşilyurt rural area in Çanakkale
MUHAMMED EMİRHAN KARAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Şehircilik ve Bölge PlanlamaMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GİZEM AKSÜMER KAYNARCA
- Adaptif piyasa hipotezi bağlamında gizli Markov modeli yaklaşımı: Borsa İstanbul örneği
A hidden Markov model approach in the context of adaptive market hypothesis: An evidence from Borsa İstanbul
HASAN ARDA BURHAN
Doktora
Türkçe
2018
EkonometriKütahya Dumlupınar ÜniversitesiEkonometri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EYLEM ACAR