An analysis of Turkish audiovisual translation (Subtitling) in a pun-friendly context: A relevance theoretical approach towards the American TV show modern family
Sözcük oyunları bağlamında Türkçe görsel-işitsel çeviri (Altyazı çevirisi) incelemesi: Bağıntı kuramı çerçevesinde Amerikan dizisi modern family örneği
- Tez No: 545507
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÜVEN MENGÜ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mütercim-Tercümanlık, Translation and Interpretation
- Anahtar Kelimeler: Altyazılama, Sözcük oyunu, Televizyon dizileri, Türkçe, Türkçe çeviri, Çeviri, Çeviri bilim, Çeviri yöntemleri, Subtitle, Wordplay, Television serials, Turkish, Turkish translation, Translation, Science of translation, Translation methods
- Yıl: 2019
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çeviri ve Kültürel Çalışmalar Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sözcük oyunu çevirisi uzun yıllar boyunca birçok tartışmaya konu olsa da çeviri teknolojisindeki aşamalı gelişmeler nedeniyle görsel-işitsel çeviri (GİÇ) kapsamında alandaki çalışmalar yaklaşık son kırk yılla sınırlı kalmaktadır. Bu görece yeni alana yönelik artan ilgi göz önünde bulundurularak bu tezde Amerikan dizisi Modern Family (2009) örneğinde İngilizce kaynak metinlerden Türkçe hedef metinlere aktarılan sözcük oyunları çevirisi incelemesi Ersnt-August Gutt (1991) tarafından geliştirilen çeviriye yönelik bilişsel bir yaklaşımla ele alınmıştır. Bu kapsamdaki görsel-işitsel metinlerin incelenmesinde Bağıntı Kuramından faydalanılarak söz konusu dizinin ilk sezonunda çevrilmiş sözcük oyunları bağıntılı diyalogların üretilmesi için gereken yüksek düzeyde bilişsel ve mizahi etkilerin oluşumunda harcanan işlemleme veya kavrama çabası incelenmiştir. Son aşamada, sekiz tip sözcük oyunu tespit edilmiştir. Sesteş sözcük oyunları, bu özel bağlamda en sık kullanılan sözcük oyunu türü olarak görülmektedir. Bu çalışma, aynı zamanda Dirk Delabastita (1993) tarafından sınıflandırılan sözcük oyunu çeviri stratejilerinin çeviride bağıntılı düzeye ulaşmak için kullanılmasının ne ölçüde etkili olduğunu da yanıtlamaktadır. Bu stratejiler arasında PUN> PUN, uygulandığı metinlerde en yüksek bağıntıyı sağlayarak en yaygın kullanılan sözcük oyunu çeviri stratejisi olarak tespit edilmiştir. Ayrıca, çevirmen tarafından alınıp uygulanan kararların sözcük oyunu çevirisi sürecindeki rolünü anlamak için de söz konusu dizinin mevcut çevirmeni olan nazo82 ile röportaj yapılmıştır. Dizi örneğinin inceleme ve sonuç bölümleri hem nitel hem de nicel verilerin kullanımından oluşan karma bir yöntem izlenerek değerlendirilmiştir. Sonuç kısmında ise, görsel-işitsel platformda ses ve görüntü üzerinde yapılan oyunları bir araya getiren yeni bir terim önerisi olarak görsel-işitsel sözcük oyunu bu tez vasıtasıyla çeviri alanında sözcük oyunları çalışmasına katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Aynı zamanda, bilişsel açıklamalar sunan bir kuram olarak Bağıntı Kuramının kullanımının sözcük oyunları ve diğer mizahi unsurların çevirisinin değerlendirilmesinde yorumlayıcı ve istatistiksel bilgilere dayanılarak güvenilir bir yöntem olduğunu tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
Even though pun translation has been subject to several discussions over many years, studies in pun translation as part of audiovisual translation (AVT) are limited to around the last four decades due the gradual advancements in translation technology. Bearing the growing interest in this rather new field in mind, a cognitive approach towards translation developed by Ernst-August Gutt (1991) has been adopted in this thesis for the analysis of pun translation from English source texts to Turkish target texts within the case study of the American TV show Modern Family (2009). By a relevance theoretical glance at the audiovisual texts, the amount of processing effort spent to produce high cognitive and humorous effects for the achievement of optimally relevant dialogues has been analysed in the translated puns of the first season of the afore-mentioned TV show. Eight types of pun have been detected in the final account. Homonymous pun ranks as the most frequently used pun type in this specific context. The study also answers the degree of impact of the use of pun translation strategies by Dirk Delabastita (1993) in obtaining optimal relevance in translation. Among these strategies, PUN > PUN has been found as the most commonly used one by also ensuring the highest optimal relevance in the texts it is applied. Furthermore, the current translator of this show, nazo82, has also been interviewed to understand the role of the translator's decision in the process of translating puns. The analytical part and the results of the case study have been evaluated on the basis of a mixed method composed of the use of both qualitative and quantitative data. In the conclusive phase, this thesis claims to contribute to the study of puns in translation as it suggests audiovisual pun as a new term which brings together the playful elements of sound and image in classifying puns on an audiovisual platform. It is also interpretively and statistically found that the use of relevance theoretical approach as a theory based on cognitive explanations holds reliability in the evaluation of the translation of puns and other humorous elements.
Benzer Tezler
- İzmir'de bazı yolların kapatılarak yaya bölgeleri oluşturma da kent peyzajını geliştirme açısından yeniden planlanması üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
BAHAR TÜRKYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Şehircilik ve Bölge PlanlamaEge ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Eksternal etmoidektomiler
Başlık çevirisi yok
ERCÜMENT AKMAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kulak Burun ve BoğazGazi ÜniversitesiKulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
PROF.DR. NECMETTİN AKYILDIZ
- Kuyruk modelleri ve analizi üzerine bir uygulama
Başlık çevirisi yok
DİDEM ÖZPULAT
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
İstatistikEge ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FİKRET İKİZ
- Süt formüllerinin tüketim uygulamaları ve süt formüllerinin C vitamini içeriği ile pH değerleri
Başlık çevirisi yok
GÖNÜL VAROL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Besin Hijyeni ve Teknolojisiİstanbul ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TÜRKAN KUTLUAY