Labor process and work in platform capitalism: A study on motor couriers of digital platforms in İstanbul
Platform kapitalizminde emek süreci ve iş: Istanbul'da dijital platformlarla çalışan motor kuryeler üzerine bir çalışma
- Tez No: 764855
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ASUMAN GÖKSEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Siyasal Bilimler, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri, İşletme, Political Science, Labour Economics and Industrial Relations, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Emek süreci, Kapitalizm, Kurye, Kurye hizmetleri, Motorlar, Motorlu taşıtlar, Motosikletler, Platform ekonomileri, İstanbul, İşçiler, Labour process, Capitalism, Courier, Courier services, Motors, Motor vehicles, Motorcycles, Platform economies, Istanbul, Workers
- Yıl: 2022
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Siyaset Bilimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, teslimat pratiğinin kapitalizm tarihiyle ilişik olduğu kabulüyle iki kavram arasındaki ilişkinin derinliğine vurgu yapıyor. Buradan hareketle, iki olgunun karşılıklı gelişimini inceleyerek kapitalizmin teslimat pratiği üzerindeki etkilerini gözler önüne seriyor. Bu iki olgunun tarihsel zincirdeki son görünümlerine odaklanan çalışma, platform kapitalizminin kuryeliğin emek süreci üzerindeki etkilerini soruşturuyor. Çalışma, platformlar tarafından benimsenen büyüme ve kâr stratejilerine, emek üzerinde daha fazla denetime ve emek maliyetlerini kesme girişimlerine, dolayısıyla bahsi geçen etkilerin temel kaynağına işaret ederken, aynı zamanda teslimat işçilerinin, platformların büyüme stratejilerinde hayati bir yer işgal ettiği argümanını devralıyor. Teslimat işçileri olarak kuryelerin bu düzlemdeki hayati rolü, onları bu pratiklerin öncül hedeflerinden biri haline getiriyor. Buradan hareketle çalışma, kuryeler örneği üzerinden platformların bahsi geçen hedefleri gerçekleştirme bağlamında emek süreci ve çalışma koşulları üzerinde yarattığı etkileri tespit etmeyi hedefliyor. Takiben, dışa mal etme [outsourcing] benzeri pratikleri genişletmeleri dışında platformların, dijital teknolojilerin de yardımıyla emek süreçlerinde öncü uygulamalara yol açtığı gösteriliyor. İstanbul'daki dijital platformlarla çalışan moto-kuryelerle yapılmış yarı-yapılandırılmış görüşmelere dayalı vaka çalışması, platformların yol açtığı bu dönüşümleri ortaya koymayı hedefliyor. Emek sürecinin sözleşme ve statü, algoritmik yönetim, ücret ve fiyatlandırma, iş yeri gibi belirli bileşenlerine odaklanan analiz, platform çalışmasının sunduğu yeni özellikleri ve bu konuda Türkiye örneğinin taşıdığı benzersizliği ortaya koymayı hedefliyor.
Özet (Çeviri)
By linking the practice of delivery to the history of capitalism as a primary premise, this study argues that the two concepts have a profound connection. The examination of the reciprocal development of concepts exhibits the impacts of capitalism on the practice of delivery. The thesis, by focusing on the final forms the two concepts took in historical genesis, goes after the inquiry to detect the effects of platform capitalism on the labor processes of courier job. The study inherits the argument that delivery workers occupy a vital place in the growth strategies of platforms. The growth and profit strategies embraced by platforms imply the imposition of more control on labor and attempts to cut labor costs. The vital place couriers possess makes them one of the most prominent targets of these practices. Therefore, by focusing on couriers' cases, the study further explores the ways platforms attempt to achieve both goals. In that sense, apart from mutating practices such as outsourcing, platforms also provide pioneering examples by the involvement of digital technologies. To detect the effects, a case study based on semi-structured interviews with digital platform couriers in Istanbul is conducted. Through the case analysis, the study aims to show transformations occurring due to platforms. The focused analysis on particular components related to the labor process displays novel features platform work offers and the uniqueness the Turkish case bears regarding that.
Benzer Tezler
- Çalışma ilişkilerinde dijital dönüşüm ve sosyal koruma: Yazılım geliştiriciler üzerine bir inceleme
Digital transformation and social protection in labor relations: A study on software developers
BURAK BULUÇ
Doktora
Türkçe
2025
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriAnkara ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞENAY GÖKBAYRAK
- Sosyal medya etkileyicilerinin kişisel markalaşma sürecinde emek
Labor in personal branding process of social media influencers
BEGÜM MUTLU
Doktora
Türkçe
2026
Halkla İlişkilerİstanbul ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİNE YAVAŞGEL
- Le nouveau capitalisme etLes Coursiers des plateformes numériques à Istanbul
Yeni kapitalizm ve İstanbul'daki dijital platform çalışanı kuryeler
MERAL ASKER
Yüksek Lisans
Fransızca
2023
SosyolojiGalatasaray ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KAMİL CEM ÖZATALAY
- Dijital kapitalizm bağlamında soyut emek: YouTube kullanıcıları örneği
Abstract labor in the context of digital capitalism: The case of YouTube users
YASİN ÇOBAN
- Akışkan modernite tartışmaları ışığında dijital emek süreçlerinin kavramsal bir incelemesi
A conceptual analysis of the digital labor process from the perspective of discussions on liquid modernity
MEHMET ÖZKAN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
İletişim BilimleriGalatasaray Üniversitesiİletişim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİLGÜN TUTAL CHEVIRON