Turkish translations of Ulysses: A comparison
Ulysses'in Türkçe çevirileri: Bir karşılaştırma
- Tez No: 946332
- Danışmanlar: PROF. DR. MURAT BELGE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Karşılaştırmalı Edebiyat, Comparative Literature
- Anahtar Kelimeler: Türkçe çeviri, Yeniden çeviri, Turkish translation, Retranslation
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İstanbul Bilgi Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Programlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Karşılaştırmalı Edebiyat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
1922 yılında“izm”lerin dünya çapında yaygınlaştığı bir dönemde James Joyce Ulysses ile edebiyat dünyasına yeni bir boyut kazandırmış ve modernizme yön veren bir yazar olarak tanınmıştır. Kendine has eşsiz anlatısı ve özellikle İngilizce dilindeki deneyselliği Joyceçuları ortaya çıkarmıştır. Joyce, edebi standartların ötesine geçerek bize icat etmenin edebiyatın ayırt edici özelliği olabileceğini göstermiştir. Bu tezde, dünya çapında birçok dile (bazılarına birden fazla kez) çevrilen Ulysses bu çalışmada ise çevrilebilirlik ve çevrilemezlik kapsamında incelenmiştir. Ulysses'in her bir bölümünden örnekler verilerek Nevzat Erkmen (1996), Armağan Ekici (2012) ve Fuat Sevimay (2019) tarafından yapılan Türkçe çeviriler kaynak metinle karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Seçilen örneklerde çevirmenlerin kısıtlılıkları ve çözümlerinin yanı sıra bu kadar yüksek düzeyde yapılandırılmış bir eserde nihai olarak çevrilemez örnekler sunulmuştur. Bunun yanı sıra Ulysses çalışmalarında yeni bir terim denebilecek 'shortmind' etkisi literatüre kazandırılmak üzere incelenmiştir. Kaynak metnin fonolojik ve yazınsal bakımdan çevrilemez tabiatı nedeniyle bu çalışma Ulysses'in yeniden tercüme edilmesinin kaçınılmaz bir gereklilik olduğu sonucuna ulaşmıştır.
Özet (Çeviri)
In 1922, when“ism”s abounded worldwide, James Joyce's Ulysses added a new dimension to the literary world, and we as readers knew him as an author giving direction to modernism. His unique narrative and experimentality especially in English led to the emergence of devoted Joyceans. Joyce showed us that inventing can be the hallmark of literature by outdoing the conventional literary standards. In this thesis, Ulysses, having been translated into numerous languages (to some of which are multiple times), has been reviewed within the scope of translatability and untranslatability. By offering examples from the eighteen episodes of Ulysses, this study compares Turkish renditions of Nevzat Erkmen (1996), Armağan Ekici (2012) and Fuat Sevimay (2019) with the source text. The selected examples present limitations and solutions employed by translators as well as examples that are ultimately untranslatable in such a highly structured work. In addition, 'shortmind' effect, which can be called a new field of study, is visited in order to contribute to the literature. Due to the source text's untranslatable nature caused by phonological and literary aspects, the study has concluded that the retranslation of Ulysses is an ongoing necessity.
Benzer Tezler
- Dilbilimsel labirenti çevirmek: James Joyce'un Ulysses'inin Türkçe çevirilerinin Toury'nin erek odaklı kuramı ışığında incelenmesi
Translating the linguistic labyrinth: Analysing the Turkish translations of James Joyce's Ulysses in the light of Toury's reach-oriented theory
DENİZ KAHRAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Mütercim-TercümanlıkSakarya ÜniversitesiÇeviribilim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EYÜP ZENGİN
- Çevrilemezlikten yeniden çeviriye: James Joyce'un Ulysses'inin Türkçedeki Odysseia'sı
From the untranslatable to the retranslation: The odyssey of James Joyce's Ulysses in Turkish
JAVID ALIYEV
Doktora
Türkçe
2016
Mütercim-Tercümanlıkİstanbul ÜniversitesiÇeviribilim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BETÜL PARLAK
- Turkish translations of self-help“success”books: A collage/bricolage of moral narratives and new life ethics
Başarı konulu kişisel gelişim kitaplarının Türkçe çevirileri: Ahlaki anlatıların ve yeni bir yaşam etiğinin kolajı/brikolajı
FAZİLET AKDOĞAN ÖZDEMİR
Doktora
İngilizce
2017
Mütercim-TercümanlıkBoğaziçi ÜniversitesiÇeviribilim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞEHNAZ TAHİR GÜRÇAĞLAR
- A comparative analysis of Turkish translations of Oscar Wilde's The Picture of Dorian Gray
Oscar Wilde'ın The Picture of Dorian Gray eserinin Türkçe çevirilerinin karşılaştırmalı analizi
NUR GÜNEŞ UÇAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Mütercim-TercümanlıkKarabük Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZKAN KIRMIZI
- Translations of christian children's books into Turkish: Restrictions, strategies, outcomes
Hıristiyan çocuk kitaplarının Türkçeye çevirileri: Kısıtlamalar, stratejiler, sonuçlar
EBRU ŞAHİN
Yüksek Lisans
İngilizce
2009
Mütercim-TercümanlıkBoğaziçi ÜniversitesiÇeviribilim Ana Bilim Dalı
DR. ŞEBNEM BAHADIR