Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklar ve ebeveynlerine uygulanan müzikli oyun müdahale programının ebeveyn-çocuk etkileşimine etkisi
The effect of musical play intervention program applied to children with autism spectrum disorder and their parents on parent-child interaction
- Tez No: 950990
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EYLEM DAYI, PROF. DR. BİLGEHAN EREN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Müzikli Oyun Müdahale Programı'nın (MOMP) Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) olan çocuklar ile ebeveynlerinin etkileşimi üzerindeki etkisini belirlemektir. Araştırma hem nitel hem de nicel boyutları içeren karma yöntem desenlerinden açımlayıcı sıralı desen kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmanın nicel aşamasında deneysel desenlerden ön-test son-test kontrol gruplu deneysel desen kullanılırken, nitel aşamasında nitel araştırma desenlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını, deney grubu 12 ebeveyn-çocuk ikilisi ile kontrol grubu 12 ebeveyn-çocuk ikilisi olmak üzere 24 ebeveyn-çocuk ikilisi oluşturmaktadır. Araştırma Kocaeli ilinde OSB tanısına sahip çocuklar ve ebeveynleri ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın bağımsız değişkeni MOMP'tur. Araştırmanın bağımlı değişkenler ise a) ebeveynlerin duyarlı-yanıtlayıcı davranışları b) çocukların etkileşimsel davranışları ve c) ebeveyn-çocuk senkronizasyonudur. Bağımlı değişkenlerle ilgili nicel verilerin toplanmasında ebeveynlerin duyarlı-yanıtlayıcı davranışları için“Ebeveyn Davranışlarını Değerlendirme Ölçeği Türkçe Versiyonu”(EDDÖ-TV), çocukların etkileşimsel davranışları için“Çocuk Davranışlarını Değerlendirme Ölçeği Türkçe Versiyonu”(ÇDDÖ-TV), ebeveyn-çocuk senkronizasyonu için“Ebeveyn-Çocuk Senkronizasyonu Kontrol Listesi”kullanılmıştır. Nitel veriler ise araştırmacı günlükleri, gözlemler ve yarı-yapılandırılmış görüşme soruları aracılığıyla toplanmıştır. Sonuçlar deney grubuna uygulanan MOMP'un ebeveynlerin duyarlı-yanıtlayıcı davranışları, çocukların etkileşimsel davranışları ve ebeveyn-çocuk senkronizasyonu üzerinde etkili olduğunu gösterirken, herhangi bir müdahalede bulunulmayan kontrol grubunda değişiklik gözlemlenmemiştir. Araştırmacı günlüklerinden, gözlemlerden ve yarı yapılandırılmış görüşme sorularından elde edilen verilerin, bu sonuçları desteklediği belirlenmiştir. Araştırmada elde edilen nicel ve nitel bulgular, ebeveynlerin duyarlı-yanıtlayıcı davranışlarındaki, çocukların etkileşimsel davranışlarındaki ve ebeveyn-çocuk senkronizasyonundaki gelişmeler temelinde tartışılmış; bu gelişimlerin program sonrasında da sürdüğü vurgulanmıştır. Bulgular, alanyazınla karşılaştırılarak ele alınmış ve erken müdahale, ebeveyn eğitimi ve müzik temelli uygulamalar gibi alanlara yönelik öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to determine the effect of the Musical Play Intervention Program on the interaction of children with Autism Spectrum Disorder (ASD) and their parents. The study was conducted using an exploratory sequential design, one of the mixed method designs that includes both qualitative and quantitative dimensions. In the quantitative phase of the study, an experimental design with pre-test post-test control group was used, while in the qualitative phase, a case study, one of the qualitative research designs, was used. The participants of the study consisted of 24 parent-child dyads, 12 parent-child dyads in the experimental group and 12 parent-child dyads in the control group. The study was conducted with children diagnosed with ASD and their parents in Kocaeli province. The independent variable of the study was the MPI Program. The dependent variables of the study are: a) parents' sensitive-responsive behaviors, b) children's interactional behaviors, and c) parent-child synchronization. In the collection of quantitative data related to the dependent variables, the“Parent Behavior Rating Scale Turkish Version”(EDDÖ-TV) was used for parents' sensitive-responsive behaviors, the“Child Behavior Rating Scale Turkısh Version”(ÇDDÖ-TV) for children's interactional behaviors, and the“Parent-Child Synchronization Checklist”for parent-child synchronization. Qualitative data were collected through researcher diaries, observations and semi-structured interview questions. The results showed that the MPIP applied to the experimental group was effective on parents' sensitive-responsive behaviors, children's interactional behaviors, and parent-child synchrony, while no change was observed in the control group, which did not receive any intervention. The data obtained from researcher diaries, observations and semi-structured interview questions supported these results. The quantitative and qualitative findings obtained in the study were discussed on the basis of improvements in parents' responsive-responsive behaviors, children's interactional behaviors and parent-child synchronization, and it was emphasized that these improvements continued after the program. The findings were discussed in comparison with the literature and recommendations were presented for areas such as early intervention, parent education and music-based practices.
Benzer Tezler
- Otizm spektrum bozukluğu olan bireylere sosyal beceri kazandırmada sosyal öykü ve müzikli sosyal öykü uygulamalarının etkililik ve verimliliklerinin karşılaştırılması
The comparison of the efficiency and effectiveness of social history and musical social story on social skill development of autism spectrum disordered individual
BANU GEBOLOĞLU
Doktora
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜSEYİN SERDAR ÇAKIRER
YRD. DOÇ. YAHYA ÇIKILI
- Otizm spektrum bozukluğu olan çocukların ebeveynlerine uygulanan güçlendirme psikoeğitiminin psikolojik dayanıklılık ve ebeveyn öz-yeterliğine etkisi
The effect of empowerment psychoeducation applied to parents of children with autism spectrum disorder on resilience and parental self-efficacy
CENNET SEDA ÇİĞDEM
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HemşirelikEge ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SATI DOĞAN
- S.B.Ü Şişli Hamidiye Etfal S.U.A.M Aile Hekimliği Kliniğine başvuran 18-36 ay otizm tarama formu uygulanan bebeklerin prenatal ve postnatal verilerinin incelenmesi
S.B.Ü Şişli Hamidiye Etfal S.U.A.M. examination of prenatal and postnatal data of 18-36 months autism screening form babies admitted to Family Medicine clinic
SEMA KURTOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜZİN ZEREN ÖZTÜRK
- Otizm spektrum bozukluğu olan çocukların ebeveynlerine çevrimiçi koçluk ile sunulan doğal öğretim müdahale programının etkililiği
Effectiveness of naturalistic teaching intervention presented with online coaching to parents of children with autism spectrum disorders
AHMET İLKHAN YETKİN
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VEYSEL AKSOY
- Otizm spektrum bozukluğu olan çocukların ebeveynlerine verilen eğitim programının aile işlevsellik düzeyine etkisinin incelenmesi
Examination the impact of a parent training program on family functioning i̇n families of children with auti̇sm spectrum disorder
EBRAR ÇİFTÇİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
ErgoterapiBezm-İ Alem Vakıf ÜniversitesiErgoterapi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜMİT UĞURLU