Türkçede belirlilik kategorisi kodlayıcıları olarak nesne ekleri
Object suffixes as encoders of definiteness in Turkish
- Tez No: 956863
- Danışmanlar: DOÇ. DR. TURGAY SEBZECİOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türkçede belirtme durumunun nesne konumunda iki farklı biçimbirimle {+(y)I4} ve {+Ø}) kodlanması üzerine yürütülmüştür. Çalışmanın temel amacı, {+(y)I4} tözlü biçimbiriminin sözdizimsel değil, anlamsal bir işlev taşıdığını ve asıl belirtme biçimbiriminin tözsüz olarak gerçekleşen biçimbirim {+Ø} olduğunu savunmaktır. Araştırmada, tözlü ve tözsüz belirtme biçimbirimlerinin hangi söylem ve bağlamlarda belirliliği veya belirsizliği kodladığı analiz edilmiştir. Belirlilik, belirsizlik, gönderimsellik ve özgüllük kavramları kuramsal çerçevede ayrıntılı biçimde açıklanmış; bu kavramların birbirleriyle ilişkisi çözümlenmiştir. Dilsel düzlemler arasında biçimbilim, sözdizim, anlambilim ve edimbilim etkileşimi dikkate alınarak, belirlilik kategorisinin Türkçede nasıl kodlandığı betimlenmiştir. Sonuç olarak, Türkçede belirtme durumunun dilbilgisel ve anlamsal düzeyde yeniden tanımlanması gerektiği ortaya konmuştur.
Özet (Çeviri)
This study focuses on the use of two different morphemes, {+(y)I4} and {+Ø}, to mark the accusative case in Turkish object positions. The main aim is to argue that the overt morpheme {+(y)I4} carries a semantic rather than a syntactic function, and that the true accusative marker is the zero morpheme {+Ø}. The research analyzes in which discourse and contextual environments these morphemes encode definiteness or indefiniteness. Concepts such as definiteness, indefiniteness, referentiality, and specificity are elaborated within a theoretical framework, and their interrelations are explored. The encoding of definiteness in Turkish is described by considering interactions across morphological, syntactic, semantic, and pragmatic levels. As a result, the study concludes that the accusative case in Turkish needs to be redefined on both grammatical and semantic grounds.
Benzer Tezler
- Öğretmenlerin sendikal örgütlenmelerinin okulda karar verme ve iletişim süreçleriyle ilişkisinin analizi
Analysis of the correlation between unionization of teachers and decision making and communication processes at the school
GÜLCAN YALÇIN DURMUŞ
- Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde“-DI”ve“-mIş”biçimbirimlerinin kanıtsallık işlevinin incelenmesi
Analysis of evidential functions of morphemes“-DI”and“-mIş”in teaching Turkish as a foreign language
SELİN ALPTEKİN
- Der Konjunktiv im Deutschen und seine korrespondierenden formen in Türkischen
Başlık çevirisi yok
TAHSİN AKTAŞ
- Atamdan Qalgan dalalar (atalarımdan kalan topraklar) metni esasında Özbek Türkçesi`nde isim
Başlık çevirisi yok
YAVUZ KARTALLIOĞLU
- Morphological processing of inflection and derivation in L1 and L2 Turkish
D1 ve D2 Türkçede çekimlenmiş ve türetilmiş yapıların biçimbirimsel işlemlenmesi
REFİKA ÇİMEN
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
İstanbul Aydın Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...