Eğitim fakültesi öğrencilerinin yapay zekâ farkındalık düzeyleri, yapay zekâ tabanlı teknolojik pedagojik alan bilgileri ve bireysel yenilikçilik özellikleri arasındaki ilişkinin analizi
Analysis of the relationship between artificial intelligence awareness levels, artificial intelligence-based technological pedagogical content knowledge, and individual innovation characteristics of education faculty students
- Tez No: 972288
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FAHRİYE HAYIRSEVER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Düzce Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı; Eğitim fakültesi öğrencilerinin yapay zekâ farkındalık düzeylerini, yapay zekâ tabanlı teknolojik pedagojik alan bilgilerini, bireysel yenilikçilik özelliklerini belirlemek ve bu değişkenlerin aralarındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda tarama modellerinden biri olan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Batı Karadeniz Bölgesinde bulunan bir devlet üniversitesinin Eğitim Fakültesinde öğrenim gören 478 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma verilerinin toplanmasında çalışma grubunun demografik özellikleri ve teknoloji kullanım alışkanlıkları hakkında bilgi edinmek için Kişisel Bilgi Formu, Yapay Zekâ Farkındalık Ölçeği (YZFÖ), Akıllı Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi (Akıllı TPAB) Ölçeği ve Bireysel Yenilikçilik Ölçeği (BYÖ) kullanılmıştır. Araştırma verileri hem yüz yüze hem de çevrimiçi olarak toplanmıştır. Araştırma verilerinin analizinde frekans, yüzde, betimleyici istatistiklerin yanı sıra Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis, Korelasyon analizleri kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre eğitim fakültesi öğrencilerinin yapay zekâ farkındalık düzeylerinin ve yapay zekâ tabanlı teknolojik pedagojik alan bilgilerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Öğrencilerin YZF ve Akıllı- TPAB düzeyleri cinsiyete göre değişmezken BYÖ cinsiyet grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu; kadın öğrenciler için ortalama puanlarının erkeklerden daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Öğrencilerin sınıf düzeyleri ile YZFÖ Akıllı TPAB puanları arasında anlamlı farklılıklar olduğu belirlenmiştir. Sınıf seviyesi arttıkça öğrencilerin YZF ve Akıllı-TPAB düzeylerinin yükseldiği belirlenmiştir. Teknoloji kullanım yeterliliği yüksek olan ve eğitimde teknoloji kullanımına yönelik daha olumlu görüşlere sahip öğrencilerin araştırmada kullanılan üç ölçek bazında da yüksek puan ortalamalarına sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Korelasyon analizi sonuçlarına göre YZFÖ'nün tüm alt boyutları ile Akıllı TPAB ölçeğinin tüm alt boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü ilişkiler bulunmaktadır (p<.001). Elde edilen bulgular doğrultusunda, eğitim fakültesi öğrencilerinin yapay zekâ teknolojilerini pedagojik süreçlere daha etkin bir şekilde entegre edebilmeleri için uygulamalı eğitimlerin artırılması, etik farkındalığın güçlendirilmesi ve yenilikçi düşünme becerilerini geliştirmeye yönelik ders ve projelerin yaygınlaştırılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to determine the artificial intelligence awareness levels, artificial intelligence-based technological pedagogical content knowledge, and individual innovation characteristics of education faculty students and to reveal the relationship between these variables. In line with this purpose, the correlational survey model, one of the survey models, was used. The study group consisted of 478 students enrolled in the Faculty of Education at a state university in the Western Black Sea Region. To collect research data, the Personal Information Form, Artificial Intelligence Awareness Scale (AIAS), Intelligence Technological Pedagogical Content Knowledge (Intelligence TPCK) Scale, and Individual Innovation Scale (IIS) were used to obtain information about the demographic characteristics and technology usage habits of the study group. Research data were collected both face-to-face and online. In the analysis of research data, frequency, percentage, descriptive statistics, as well as Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis, and Correlation analyses were used. According to the research results, it was determined that education faculty students had high levels of artificial intelligence awareness and smart technological pedagogical domain knowledge. While students' AIW and Intelligence -TPAB levels did not vary by gender, there was a statistically significant difference in IIS between gender groups; it was determined that the average scores for female students were higher than those for male students. Significant differences were found between students' grade levels and their AI awareness and Intelligence TPAB scores. It was determined that as the grade level increased, students' AI awareness and Intelligence TPAB levels also increased. It was concluded that students with high technology use proficiency and more positive views on the use of technology in education had higher average scores on all three scales used in the study. According to the correlation analysis results, there are statistically significant and positively directed relationships between all sub-dimensions of YZFÖ and all sub-dimensions of the Intelligence TPAB scale (p<.001). In line with the findings, it is recommended that applied training be increased, ethical awareness be strengthened, and courses and projects aimed at developing innovative thinking skills be disseminated so that Faculty of Education students can integrate artificial intelligence technologies into pedagogical processes more effectively.
Benzer Tezler
- Mühendislik fakültesi öğrencilerinin yapay zeka algılarının belirlenmesi
Determining the perception of artificial intelligence of engineering faculty students
RIZA KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimSakarya ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜBİN KIYICI
- Tıp fakültesi öğrencilerinin pediatrik hastalarla iletişiminde kültürlerarası duyarlılıklarını geliştirmeye yönelik eğitim program tasarımı
Designing an educational program to enhance medical students' intercultural sensitivity in pediatric patient communication
AYSEL BURCU İBİLİ
Doktora
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıEge ÜniversitesiTıp Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM SÜREL KARABİLGİN ÖZTÜRKÇÜ
- Öğretmen adaylarının yapay zekâya yönelik tutumları ile yapay zekâ okuryazarlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
An investigation of the relationship between pre-service teachers' attitudes toward artificial intelligence and their levels of artificial intelligence literacy
GİZEM DUMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimZonguldak Bülent Ecevit ÜniversitesiEğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜR MURAT ÇOLAKOĞLU
- Hemşirelik öğrencilerinin robot hemşireler ve yapay zekâ uygulamalarina yönelik görüşlerinin incelenmesi
Researching of the views of nursing students about robot nurses and artificial intelligence implementations
SEVİM CANKARA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikEge ÜniversitesiHemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞEBNEM ÇINAR YÜCEL
- Trakya Üniveritesi, diş hekimliği fakültesi öğrencilerinin diş hekimliğinde yapay zeka kullanımına karşı tutum ve farkındalıklarının araştırılması
A study on the attitudes and awareness of dental students at Trakya University regarding the use of artificial intelligence in dentistry
ELİF ÜLKÜ
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2025
Diş HekimliğiTrakya ÜniversitesiEndodonti Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURHAN CAN ÇANAKÇİ