Üniversite öğrencilerinde algılanan ebeveyn tutumları ile borderline kişilik özellikleri arasındaki ilişkide reddedilme duyarlılığının aracı rolü
The meditating role of rejection sensitivity in the relationship between perceived parental attitudes and borderline personality traits among university students
- Tez No: 974734
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SİNEM DURUSAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Ebeveyn tutumları, borderline kişilik özellikleri, reddedilme duyarlılığı, üniversite öğrencileri, Parental attitudes, borderline personality traits, rejection sensitivity, university students
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Haliç Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, üniversite öğrencilerinin algıladıkları ebeveyn tutumları ile borderline kişilik özellikleri arasındaki ilişkide reddedilme duyarlılığının aracı rolü incelenmiştir. Psikolojik gelişimin erken dönem çevresel faktörlerden önemli ölçüde etkilendiği ve ebeveyn tutumlarının bireyin kişilik yapılanması üzerinde belirleyici bir rol oynayabildiği bilinmektedir. Borderline kişilik örüntüsü ise duygusal dalgalanmalar, terk edilme korkusu ve kişilerarası ilişkilerdeki istikrarsızlık gibi belirgin özelliklerle tanımlanmakta; bu örüntünün gelişiminde erken yaşantıların önemli etkileri olduğu düşünülmektedir. Çalışma, İstanbul'da üniversite öğrenimine devam eden 227 öğrenci ile yürütülmüş ve veri toplama aracı olarak Sosyo-Demografik Bilgi Formu, Kısaltılmış Algılanan Ebeveyn Tutumları Ölçeği – Çocuk Formu, Reddedilme Duyarlılığı Ölçeği ve Borderline Kişilik Envanteri kullanılmıştır. İstatistiksel analizler IBM SPSS 27 programı ve Hayes'in Process Macro eklentisi ile gerçekleştirilmiştir. Korelasyon analizleri, regresyon ve aracı değişken analizleri uygulanmıştır.Elde edilen bulgular, reddedici ve aşırı koruyucu ebeveyn tutumlarının borderline kişilik özellikleriyle anlamlı düzeyde pozitif yönde ilişkili olduğunu göstermiştir. Ayrıca, reddedilme duyarlılığının bu ilişki üzerinde anlamlı bir aracı rol oynadığı saptanmıştır. Özellikle anne ve babaya yönelik duygusal sıcaklık algısının azalması, borderline kişilik yapılanmasıyla negatif yönde ilişkili bulunmuştur. Bu sonuçlar, erken dönem ebeveyn tutumlarının bireyin duygusal ve kişilerarası işlevselliği üzerinde uzun vadeli etkiler oluşturabileceğini ve klinik değerlendirme süreçlerinde bu faktörlerin dikkate alınmasının önemli olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aimed to examine the mediating role of rejection sensitivity in the relationship between perceived parental attitudes and borderline personality traits among university students. It is well established that early environmental factors significantly influence psychological development, and parental attitudes play a crucial role in shaping an individual's personality structure. Borderline personality traits are characterized by emotional instability, fear of abandonment, and unstable interpersonal relationships, with early life experiences often implicated in their development.The study was conducted with 227 university students currently enrolled in higher education in Istanbul. Data were collected using a Socio- Demographic Information Form, the Shortened Version of the Perceived Parental Attitudes Scale – Child Form, the Rejection Sensitivity Questionnaire, and the Borderline Personality Inventory. Statistical analyses were performed using IBM SPSS 27 and Hayes' Process Macro. Correlation, regression, and mediation analyses were employed.Findings revealed that both rejecting and overprotective parental attitudes were positively and significantly associated with borderline personality traits. Moreover, rejection sensitivity was found to significantly mediate these relationships. Perceived emotional warmth from both mothers and fathers was negatively associated with borderline traits. These results suggest that early parental attitudes have long-term effects on emotional and interpersonal functioning and underline the importance of considering these variables in clinical assessment and intervention processes.
Benzer Tezler
- Üniversite öğrencilerinde narsisistik kişilik ve borderline kişilik yapılanmaları ile ebeveyn tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
The role of parents 'attitudes in narcissistic andborderline for university students
MEHMET KARAASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
PsikolojiHaliç ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NESRİN DUMAN
- Üniversite öğrencilerinde algılanan ebeveyn tutumları ile sürekli kaygı düzeyleri arasındaki ilişkide kaygı duyarlılığının ve psikolojik dayanıklılığın aracı rolleri
The mediating roles of resilience and anxiety sensitivity on the relationship between perceived parental attitudes and trait anxiety
ÖZGE DEMİRSU
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
PsikolojiIşık ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERYAL ÇELİKEL
- Üniversite öğrencilerinde algılanan ebeveyn tutumları ile affetme arasındaki ilişkide koşulsuz kendini kabulün aracı rolü
The mediating role of unconditional self-acceptance in the relationship between perceived parental attitudes and forgiveness among university students
EZGİ ÇAĞLAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
PsikolojiMersin ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SİNEM EVİN AKBAY
- Üniversite öğrencilerinde algılanan ebeveyn tutumları ile sosyal kaygı belirtileri arasındaki ilişkide duygu düzenleme stratejileri ve aleksitiminin aracı rolünün incelenmesi
Investigation of the mediator role of emotion regulation strategies and alexithymia in the relationship between perceived parental attitudes and social anxiety symptoms in university students
ELİFNUR BİRTÜRK
- Üniversite öğrencilerinde algılanan ebeveyn tutumları ile beden algısı arasındaki ilişkide sosyal medya kullanımının aracılık rolü
The mediating role of social media use in the relationship between parental attitudes and body image among college students
AYLİN AKGÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiMaltepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MELİS SERAY ÖZDEN YILDIRIM