Obstrüktif uyku apne sendromunda OSAS ilişkili baş ağrısı ve diğer primer baş ağrıları: Klinik özellikler, risk faktörleri, sıklığı ve oksidatif ve inflamatuvar belirteçlerle ilişkisi
OSAS-related headache and other primary headaches in obstructive sleep apnea syndrome: Clinical features, risk factors, frequency, and association with oxidative and inflammatory biomarkers
- Tez No: 982540
- Danışmanlar: PROF. DR. SİBEL GAZİOĞLU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Nöroloji, Neurology
- Anahtar Kelimeler: uyku apnesi, baş ağrısı, sabah baş ağrısı, hipoksi, sleep apnea, headache, morning headache, hypoxia
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Nöroloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Obstrüktif uyku apne sendromu gündüz aşırı uykululuk, konsantrasyonda azalma gibi semptomların yanında baş ağrısına yol açabilecek bir hastalıktır. Uluslararası baş ağrısı derneği sınıflamasına göre sekonder baş ağrıları içinde sınıflandırılan uyku apnesi ilişkili baş ağrısı ve OSAS'a eşlik eden primer baş ağrılarının altında yatan mekanizmanın uyku fragmantasyonu gibi nedenler sonucu uyku kalitesinde bozulma ve hipoksi, hiperkarbi olabileceği üzerinde durulsa da patofizyolojisi net olarak aydınlatılmamıştır. Bu çalışmanın amacı OSAS hastalarında primer baş ağrıları, uyku apnesi ilişkili baş ağrısı sıklığı ve klinik özellikleri ile PSG parametreleri ve oksidatif süreçlere sekonder inflamatuvar belirteçler arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Haziran 2024 - Haziran 2025 tarihleri arasında Karadeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi nöroloji polikliniğinde değerlendirilen, polisomnografi (PSG) ile OSAS tanısı almış, 18 yaş üstü 154 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. OSAS dışı uyku bozukluğu ve uyku apnesi ilişkili baş ağrısı dışında diğer sekonder baş ağrısı olan hastalar dışlanmıştır. Hastaların baş ağrısı özellikleri, PSG bulguları, serum inflamatuvar ve oksidatif belirteçleri, Epworth skoru, Beck depresyon ve anksiyete ölçekleri ve laboratuvar verileri değerlendirilmiştir. Hastaların %67,5'i (n=104) erkek, %32,5'i (n=50) kadın olup, yaş ortalaması 50,3 (±12,8 SD)'tü. Tüm hastaların %43,5'inde (n=67) baş ağrısı, %34,4'ünde (n=53) sabah baş ağrısı, %24'ünde uyku apnesi ilişkili baş ağrısı mevcuttu. Baş ağrısı olan 67 hastalanın 37'si (%55,2) uyku apnesi ilişkili baş ağrısı, 22'si (%32,8) gerilim tipi baş ağrısı, 10'u (%14,9) migren tanı kriterlerini karşılıyordu. Tüm baş ağrısı gruplarında kadın hasta oranı daha yüksekti (p<0,05). Baş ağrısı ve sabah baş ağrısı grubunda Epworth skoru (p=0,002), medyan Beck depresyon ve anksiyete skorları (p<0,001) ve LDL (p=0.004) anlamlı düzeyde daha yüksek idi. Baş ağrısı sabah olan OSAS hastalarında ise BKI (p=0,004), Epworth skoru (p=0,022), oksijen satürasyonunun %90'ın altında kaldığı süre (p=0,028) anlamlı oranda daha yüksek, minimum oksijen satürasyonu (p=0,044) anlamlı oranda daha düşük bulundu. Baş ağrısı sabah olan OSAS hastalarında medyan Beck depresyon ve anksiyete skorları, LDL açısından fark saptanmadı. Hiçbir grupta AHI indeksi açısından fark saptanmadı. Sonuç olarak; OSAS hastalarında sabah baş ağrısı sıklığı yaklaşık %34 olup, ağrılar literatüre benzer şekilde çoğunlukla hafif-orta şiddette, bilateral, nonpulsatil karakterde idi. Yüksek Epworth uykululuk skoru, düşük minimum oksijen satürasyonu ve uzun süreli oksijen desatürasyonunun sabah baş ağrısı bulunan hastalarda daha yüksek saptanmış olması OSAS ilişkili sabah baş ağrısının öncelikli olarak hipokseminin derinliği ve süresinden etkilendiğini düşündürmektedir.
Özet (Çeviri)
Obstructive sleep apnea syndrome is a condition that causes not only excessive daytime sleepiness, decreased concentration, but also headaches. Although the sleep disturbance because of sleep fragmentation, hypoxia, hypercapnia are considered to be the underlying mechanism of sleep apnea headache classified as a secondary headache according to the ICHD and primary headaches concomitant with OSAS, its pathophysiology has not been clearly elucidated. The aim of this study is to find out the frequency and clinical characteristics of primary headaches and sleep apnea headache and to investigate the relationship between PSG findings, and oxidative and inflammatory markers that develop secondarily oxidative processes. Between June 2024 and June 2025, 154 patients over the age of 18 who were diagnosed with OSAS using polysomnography (PSG) and evaluated at the neurology outpatient clinic of Karadeniz Teknik University, Faculty of Medicine were included in the study. The patients who have sleep disorders other than OSAS, and secondary headaches not related to sleep apnea headaches have been excluded. The characteristics of headache, PSG findings, CBC, serum oxidative and inflammatory markers, Epworth sleepiness scale, Beck's depression inventory, and Beck's anxiety inventory have been evaluated. Of the 154 patients, 67.5% (n=104) were male, 32.5% (n=50) were female, and the mean age was 50.3 years (±12.8 SD). Headache was reported in 43.5% of all patients (n=67), morning headache in 34.4% (n=53), and sleep apnea headache in 24%. Of the 67 patients with headaches, 37 (55.2%) had sleep apnea-related headaches, 22 (32.8%) had tension-type headaches, and 10 (14.9%) met the diagnostic criteria for migraine. The rate of female patients was higher in all headache groups (p<0,05). Epworth sleepiness scale (p=0,002), median Beck's depression and anxiety scores (p<0,001), and LDL (p=0.004) were significantly higher in headache and morning headache groups. BMI (p=0,004), Epworth sleepiness scale (p=0,022), the period during oxygen saturation remains below 90% were significantly higher, and minimum oxygen saturation was significantly lower in patients whose headache were morning headache. In this group there is no difference was found in terms of median Beck's depression and anxiety scores, and LDL. There is no significant difference was found with regard to AHI in any groups. To sum up; the morning headache frequency is 34% in patients with OSAS, and the headaches are bilateral, nonpulsatile, have mostly mild or moderate intensity in accordance with literature. The higher Epworth sleepiness score, lower minimum oxygen saturation, and longer duration of oxygen desaturation detected in patients with morning headaches suggest that OSAS-related morning headaches are primarily affected by the depth and duration of hypoxemia.
Benzer Tezler
- Uyku apne sendromunda desaturasyonun, oksidatif stres ve eşlik eden hastalık-durumlarla ilişkisi
The relationship between desaturation and oxidative stress and accompanying disease-states in sleep apnea syndrome
YASEMİN KARAKAPTAN ATAMAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
NörolojiDokuz Eylül ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM ÖZTURA
- İlkokul çocuklarında horlama ve uyku ile ilişkili solunum bozuklukları semptomları sıklığının değerlendirilmesi
Assessing the frequecy of snoring and symptoms of sleep disordered breathing in primary school children
ESRA ASAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Aile Hekimliğiİstanbul ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEYNEP ÜLKER TAMAY
- Obstrüktif uyku apne sendromu'nda pozitif hava yolu basıncı tedavisine uyumun solunum fonksiyonlarıyla ilişkisi
The relati̇on between adherence to posi̇ti̇ve ai̇rway pressure treatment and pulmonary functi̇ons i̇n obstructi̇ve sleep apnea syndrome
MERVE ERÇELİK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Göğüs HastalıklarıDüzce ÜniversitesiGöğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EGE GÜLEÇ BALBAY
- Obstrüktif uyku apne sendromunda aralıklı hipoksinin bir sonucu olarak serum solubl TNF-alfa reseptörü, PPAR-alfa ve nükleer faktör-kappa-beta düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluating the levels of serum soluble TNF-alpha receptors, PPAR-alpha and nuclear factor-kappa-beta as a result of intermittent hypoxia in obstructive sleep apnea syndrome
ECEM IŞIKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Göğüs HastalıklarıYıldız Teknik ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VOLKAN SÖZER
PROF. DR. HAFİZE UZUN
- Damak yarığı onarımında vomer flebi kullanılmasının obstrüktif uyku apnesi insidansına etkisi
Effect of cleft palate repair with vomer flap on obstructive sleep apnea incidence
GÖKHAN SERT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Plastik ve Rekonstrüktif CerrahiHacettepe ÜniversitesiPlastik ve Rekonstrüktif Cerrahi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA FİGEN ÖZGÜR