Hikaye temelli eğitimin göçmen okul öncesi çocukların psikolojik iyi oluşuna etkisinin karma yöntemle incelenmesi: Nicel veriler ve resimlerin tematik analizi
A mixed-methods study on the impact of story-based education on the psychological well-being of migrant preschool children: Quantitative findings and thematic analysis of drawings
- Tez No: 985379
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ DUYGU YALMAN POLATLAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Eğitim ve Öğretim, Psychology, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Okul Öncesi Eğitim, Göçmen Çocuk, İyi Oluş, Hikâye Temelli Eğitim, Çocuk Çizimleri, Erken çocuk eğitimi, Psikolojik iyi oluş, Pre-School Education, Migrant Child, Well-being, Story-based Education, Children's drawings, Early child education, Psychological well being
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, zorunlu göç deneyimi yaşamış 5–6 yaş aralığındaki göçmen çocukların psikolojik iyi oluş düzeylerini, hikâye temelli bir eğitim programı aracılığıyla incelemeyi amaçlamaktadır. Karma yöntem deseninin kullanıldığı çalışmada, nicel veriler 5–6 Yaş Çocuklar İçin Psikolojik İyi Oluş Ölçeği ile; nitel veriler ise çocukların yönergeler doğrultusunda çizdikleri resimlerin içerik analiziyle toplanmıştır. Araştırma kapsamında deney ve kontrol olmak üzere iki grup oluşturulmuş, deney grubundaki çocuklara sekiz hafta boyunca haftada iki gün hikâye temelli eğitim uygulanmıştır. Programda yer alan kitaplar ve tamamlayıcı etkinlikler, çocukların bilişsel, duygusal, sosyal ve fiziksel iyi oluş boyutlarını destekleyecek şekilde yapılandırılmıştır. Katılımcı çocukların anadillerinin Arapça olması nedeniyle uygulamalar, Arapça bilen bir öğretmen aracılığıyla yürütülmüş; böylece hikâyelerin çocuklar tarafından anadil üzerinden anlamlandırılması ve içselleştirilmesi sağlanmıştır. Nicel bulgular, deney grubunun psikolojik iyi oluş puanlarında anlamlı bir artış olduğunu; özellikle öz düzenleme, psikolojik dayanıklılık ve yaşam doyumu alt boyutlarında belirgin gelişmeler kaydedildiğini göstermektedir. Nitel bulgular ise, çocukların resimlerinde ilk haftalarda yerinden edilme, kayıp ve belirsizlik temalarının öne çıktığını; programın ilerleyen haftalarında ise güven, umut ve sosyal bağlılık gibi olumlu temaların belirginleştiğini ortaya koymuştur. Araştırma sonuçları, hikâye temelli eğitimin göçmen çocukların ruhsal dayanıklılığını güçlendirdiğini ve bu yaklaşımın kültürel uyum, travma sonrası gelişim ve duygusal destek açısından önemli bir eğitim aracı olabileceğini göstermektedir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, hikâye temelli uygulamaların okul öncesi eğitim bağlamında göçmen çocukların psikososyal uyum süreçlerini destekleyecek biçimde yaygınlaştırılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the psychological well-being of migrant children aged 5–6 who have experienced forced migration through a story-based education program. Employing a mixed-methods design, quantitative data were collected using the Psychological Well-Being Scale for Children Aged 5–6, while qualitative data were obtained through content analysis of children's drawings created in line with given instructions. The research sample consisted of an experimental group and a control group; the experimental group participated in a story-based education program conducted twice a week over an eight-week period. The books and complementary activities used in the program were designed to support children's cognitive, emotional, social, and physical well-being. Since the participants' native language was Arabic, the program was implemented by a teacher fluent in Arabic, ensuring that the stories were understood and internalized through the mother tongue. Quantitative findings revealed a significant increase in the psychological well-being scores of the experimental group, with notable improvements in the subscales of self-regulation, psychological resilience, and life satisfaction. Qualitative findings indicated that in the early weeks, children's drawings predominantly reflected themes of displacement, loss, and uncertainty, while in the later weeks, positive themes such as safety, hope, and social connectedness became more prominent. The results demonstrate that story-based education strengthens the psychological resilience of migrant children and can serve as an important educational tool for fostering cultural adaptation, post-traumatic growth, and emotional support. Based on these findings, it is recommended that story-based practices be expanded in preschool education contexts to support the psychosocial adjustment processes of migrant children.
Benzer Tezler
- Yabancılara Türkçe öğretimi için hazırlanan hikâye edici metinlerin Türkiye'deki göçmen öğrencilerin Türk kültürüne karşı tutumlarına etkisi: Türkçe hikâyeler örneği
The effect of storytelling texts prepared for teaching Turkish to foreigners on the attitudes of immigrant students in Turkey towards Turkish culture: The examples of Turkish stories
AYŞE YALÇIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ FUAT ARICI
PROF. DR. HAYRULLAH KAHYA
- Yabancı öğrenciler için hazırlanan hikâyelerin göçmen öğrencilerin Türk kültürüne karşı tutumlarına etkisi: Lezzetli Hikâyeler örneği
The effect of stories prepared for foreign students on immigrant students' attitudes towards Turkish culture: The example of Lezzetli Hikâyeler
SELDA ODUNCUOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ FUAT ARICI
PROF. DR. HAYRULLAH KAHYA
- Çocuk edebiyatında“Göç”teması üzerine çoklu bakış açısı temelli bir araştırma
A multiple perspective-based case study on the theme of“Migration”in children's literature
FİRDEVS KAPUSIZOĞLU
Doktora
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiSosyal Bilgiler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAYRAM BAŞ
- A discourse analysis of story-based lessons with young learners in an EFL context from the perspective of classroom interactional competence
Çocuklar ile yürütülen hikaye temelli İngilizce öğretimi derslerinde sınıf içi söylemin etkileşim becerileri açısından çözümlemesi
EYLEM ATAY
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEMRA SARAÇOĞLU
- Erken çocuklukta çok kültürlü eğitimin 60-72 aylık çocukların sosyal ve duygusal gelişimleri üzerindeki etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of multicultural education in early childhood on the social and emotional development of children aged 70-72 months
MERVE ÇATAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve Öğretimİstanbul Aydın ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ YİĞİT KUTLUCA