Tesmer staja giriş sınavı sorularının Bloom Taksonomisine dayalı olarak değerlendirilmesi
An evaluation of Tesmer internship entrance examination questions according to Bloom's Taxonomy
- Tez No: 995489
- Danışmanlar: PROF. DR. İBRAHİM AKSU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Bloom Taksonomisi, TESMER Staja Giriş Sınavı, Muhasebe Eğitimi, Bilişsel Süreç Düzeyleri, Ölçme ve Değerlendirme, Finansal muhasebe, Genel muhasebe, Bloom's Taxonomy, TESMER Internship Entrance Exam, Accounting Education, Cognitive Process Levels, Measurement and Evaluation, Bloom taxonomy, Financial account, General account
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Muhasebe Finansman Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 2021–2025 yılları arasında TÜRMOB-TESMER tarafından gerçekleştirilen Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik (SMMM) Staja Giriş Sınavı (SGS) kapsamındaki finansal muhasebe sorularını, Bloom'un Bilişsel Taksonomisi (1956) çerçevesinde analiz ederek sınavların pedagojik yeterliliğini ve bilişsel derinliğini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın temel odağı, soru dağılımının bilişsel hiyerarşi üzerindeki izdüşümünü belirlemek; mevcut ölçme sisteminin, modern muhasebe dünyasının talep ettiği analitik yetkinlikleri ne ölçüde karşıladığını ampirik verilerle ortaya koymaktır. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi tekniğiyle yürütülen çalışmada, 15 sınav dönemine ait toplam 270 soru örneklem olarak tanımlanmıştır. Her bir soru; soru kökü, teknik içerik ve hedeflenen zihinsel operasyon bazında kodlanmış; elde edilen veriler ana hesap gruplarıyla ilişkilendirilerek frekans ve yüzde analizleri üzerinden yorumlanmıştır. Bulgular, sınav sorularının tamamının (%100) alt düzey bilişsel süreçlerde (bilgi, kavrama, uygulama) kümelendiğini göstermektedir. Toplam soruların 178'i (%65,9) uygulama, 50'si (%18,5) bilgi ve 42'si (%15,6) kavrama düzeyinde sınıflandırılmıştır. Üst düzey zihinsel beceriler olan analiz, sentez ve değerlendirme basamaklarında hiçbir soruya rastlanmamış olması, analitik muhakeme yetkinliğinin ölçme-değerlendirme sürecinde sınırlı kaldığını doğrulamaktadır. Hesap grupları bazında yapılan incelemelerde; Dönen Varlıklar (%83,5 uygulama) ve Duran Varlıklar (%86,3 uygulama) kalemlerinin sınavın teknik işlem yoğunluğunu oluşturduğu saptanmıştır. Buna karşın Öz Kaynaklar ve Gelir Tablosu gruplarında, kavramsal ve teorik boyutu ölçen soruların diğer kategorilere oranla daha ağırlıklı olduğu (%39,1) tespit edilmiştir. Sonuç olarak mevcut sınav modelinin adayları operasyonel süreçler üzerinden test ettiği; ancak modern finans ekosisteminde kritik önem taşıyan üst düzey muhakeme yetilerini ölçmede yapısal bir evrime ihtiyaç duyduğu görülmektedir. Bu doğrultuda, gerçek zamanlı mesleki senaryolara dayanan ve analitik süreçleri tetikleyen soruların sisteme entegre edilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to evaluate the pedagogical adequacy and cognitive depth of the Financial Accounting questions in the Certified Public Accountant (SMMM) Internship Entrance Exam (SGS) conducted by TURMOB-TESMER between 2021 and 2025, within the framework of Bloom's Original Cognitive Taxonomy (1956). The primary focus of the research is to determine the distribution of questions across the cognitive hierarchy and to empirically demonstrate the extent to which the current assessment system meets the“analytical strategist”competencies required in the modern accounting profession. Using document analysis, a qualitative research method, the study examined a total of 270 questions from the specified exam periods. Each question was coded based on its stem, technical content, and targeted mental operation. The resulting data were interpreted through frequency and percentage analyses in relation to the main account groups. The findings reveal that all exam questions (100%) are clustered within lower-order cognitive processes (knowledge, comprehension, and application). Specifically, 178 questions (65.9%) were classified at the application level, 50 (18.5%) at the knowledge level, and 42 (15.6%) at the comprehension level. The complete absence of questions targeting higher-order thinking skills—such as analysis, synthesis, and evaluation—confirms that analytical reasoning competence remains outside the scope of the current assessment process. Account group analysis indicates that the exam's technical intensity is centered on Current Assets (83.5% application) and Non-Current Assets (86.3% application). Conversely, the Equity and Income Statement groups exhibit a higher weight of conceptual and theoretical questions compared to other categories. In conclusion, while the current exam model effectively tests candidates on operational and procedural tasks, it appears insufficient in measuring the high-level reasoning skills critical in the modern financial ecosystem. Consequently, this study suggests a pedagogical transformation of the examination system through the integration of real-world case scenarios and questions that stimulate analytical processes.
Benzer Tezler
- Etik eğitimin bağımsız denetçilerin muhasebe hilelerini algılama düzeyi üzerindeki etkisi: Türkiye örneği
Effects of ethics training on external auditors' perception level of accounting fraud: The case of Turkey
CENK KIRITOĞLU
Doktora
Türkçe
2017
İşletmeMustafa Kemal Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ÖZBİRECİKLİ
- Türkiye'de muhasebe meslek mensubu olmak için girilen sınavların ve meslek mensuplarının incelenmesi 2009-2017
Assessment of entrence examinations in turkey for accounting career companions and career owners 2009-2017
EKİN AKİLE GÜR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İşletmeİstanbul Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEKERİYA EMRE ERKAL
- Meslek öncesi ve meslek içi muhasebe eğitiminin yeniden yapılandırılması ve geliştirilmesi
Reconstruction and developing pre profession and in profession of accounting education
TAMER KARAUSTA
- Finans alanlarındaki personellerin kişilik örgütlenmelerinin iş performansları ile ilişkisi
Relationship between the personality organization and job performance for financial work areas
MEHMET CANKURTARAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MERT AKCANBAŞ
- KOBİ'lerde teknolojik AR-GE çalışmalarının istihdam üzerine etkileri: TEKMER'lerde bir uygulama
The effects of technological research and development at SMEs on employment: A practice at TEKMERs
SERHAN EKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriSüleyman Demirel ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADEM KORKMAZ