Erken okuryazarlık eğitim programının iki dilli Türk çocuklarının dil ve erken okuryazarlık becerilerine etkisi: Kırgızistan örneği
The effect of the early literacy education program on the language and early literacy skills of the bilingual Turkish children: The case of Kyrgyzstan
- Tez No: 1018303
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞE DİLEK ÖĞRETİR ÖZÇELİK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Dil gelişimi, Erken okuryazarlık, Okul öncesi dönem, İki dilli, Language development, Early literacy, Preschool period, Bilungualism
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada Erken Okuryazarlık Eğitim Programı'nın iki dilli Türk çocuklarının dil ve erken okuryazarlık becerilerine etkisi incelenmiştir. Araştırmada nitel ve nicel yöntemleri içeren karma araştırma modeli kullanılmıştır. Nicel boyut için ön test-son test eşleştirilmiş kontrol gruplu yarı deneysel desen, nitel boyut için durum çalışması yöntemi tercih edilmiştir. Nicel verilerin toplanmasında İki Dilli Çocuklar İçin Türkçe Değerlendirme Aracı ve Erken Okuryazarlık Becerileri Değerlendirme Aracı kullanılmıştır. Nitel verilerin toplanmasında ise görüşmelerden faydalanılmıştır. Çalışma grubunu 27 deney 27 kontrol olmak üzere, Millî Eğitim Bakanlığı yurtdışı teşkilatına bağlı bir anasınıfında eğitimine devam eden iki dilli beş-altı yaş grubu toplam 54 çocuk ile deney grubundaki çocukların anneleri oluşturmuştur. Çalışma kapsamında on hafta sürecek bir içerik hazırlanmış ve araştırmacı tarafından haftada iki gün deney grubundaki çocuklarla sınıfta etkinlik yapılmıştır. Araştırmanın nicel boyutundaki veriler normal dağıldığı için parametrik testler aracılığıyla, nitel veriler ise içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda ortaya çıkan nicel bulgular, eğitim programına katılan çocukların dil gelişiminde ve erken okuryazarlık becerilerinde anlamlı düzeyde artış olduğunu göstermektedir. Bu farklılıkların büyük etki değerine sahip olduğu görülmüştür. Nitel bulgular ise bu ilerlemeyi destekleyerek iki dilli çocuğu olan ebeveynlerin program sonrasında özellikle erken okuryazarlık becerileri bilgi düzeylerinde değişim olduğunu dolayısıyla çocuklardaki ilerlemenin ailelerine de yansıdığını ortaya koymuştur. Çalışma kapsamında iki dilli okul öncesi dönem çocukların destekleyici dil ve erken okuryazarlık uygulamaları ile dil ve erken okuryazarlık becerilerinde ilerlemeler olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenle uygulamaların yaygınlaştırılması önerilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study investigated the effects of the Early Literacy Education Program on the language and early literacy skills of bilingual Turkish children. A mixed-methods research design, incorporating both qualitative and quantitative approaches, was employed. For the quantitative dimension, a quasi-experimental pre-test–post-test design with matched control groups was applied, while a case study method was adopted for the qualitative dimension. The Turkish Assessment Tool for Bilingual Children and the Early Literacy Skills Assessment Tool were used to collect quantitative data, whereas interviews were utilized to gather qualitative data. The study group consisted of a total of 54 bilingual children aged five-six, including 27 in the experimental group and 27 in the control group, who were enrolled in a kindergarten affiliated with the Ministry of National Education's overseas organization, along with the mothers of the children in the experimental group. A ten-week program was designed within the scope of the study, during which the researcher conducted classroom activities with the experimental group twice a week. Since the quantitative data of the study were normally distributed, they were analyzed using parametric tests, while the qualitative data were analyzed through content analysis. The quantitative findings revealed that children who participated in the program demonstrated significant improvements in both language and early literacy skills, with these differences reaching a large effect size. The qualitative findings supported this progress, revealing that parents of bilingual children experienced changes in their knowledge levels regarding early literacy skills after the program, indicating that the improvement observed in children was also reflected in their families. In conclusion, the study concluded that supportive language and early literacy practices fostered substantial progress in bilingual preschool children's language and early literacy skills. Accordingly, it was recommended that such practices be more widely implemented.
Benzer Tezler
- Ana dil temelli ebeveyn eğitim programının iki dilli çocukların dil ve erken okuryazarlık becerilerine etkisi
The effect of first-language-based parent education program on the language and early literacy skills of bilingual children
NUR SEDA SABAN DÜLGER
Doktora
Türkçe
2026
DilbilimHacettepe ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAVİŞ EMEL KULAK KAYIKCI
- Educational reforms in Ethiopia: From the imperial era to the present
Etiyopya'da eğitim reformları: Emperyal dönemden günümüze
SALİH AHMED MAHAMMODA
Doktora
İngilizce
2022
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSA KORKMAZ
- The impact of genre-based reading instruction on adult EFL learners' critical literacy skills
Tür odaklı okuma öğretiminin İngilizceyi yabancı dil olarak öğrenen yetişkinlerin eleştirel okuryazarlık becerilerine etkisi
HAVVA KURT TAŞPINAR
Doktora
İngilizce
2020
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA FERYAL ÇUBUKÇU
- 6, 7 ve 8. sınıf öğrencilerinin iklim okuryazarlığı
Climate literacy of 6th, 7th and 8th grade students
ŞÜKRAN AKIL UYSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MELTEM IRMAK
- Erken okuryazarlık becerileri eğitim programının erken okuryazarlık ve erken matematik becerileri üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of early literacy skills educational program on early literacy and early mathematics skills
ASYA ÇETİN
Doktora
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SANİYE BENCİK KANGAL