Türkiye'nin eğitim politikaları üzerinde millileşme ve batılılaşma hareketleri
Nationalization and westernization movements on Turkey's education policies
- Tez No: 973472
- Danışmanlar: PROF. DR. İSMAİL AYDOĞAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Türk eğitim tarihi, Turkish education history
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırıkkale Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
XVII. Yüzyılda otorite ve geleneği reddeden materyalist, şüpheci, rasyonalist ögeleri içerisinde barındıran, dini inançları yok etmeye, mantığı tüm inançların ve davranış kurallarının temeli olarak kurmaya çalışan Aydınlanmayla birlikte, emredici“inançlara”dayalı eğitim“barbar”–“ilkel”–“yarı insan”dönemindeki insan toplumuna uygun olarak etiketlenmeye başladı. Aydınlanma yeni bir eğitim türü sunmadı; yalnızca yeni bir amaç sundu:“Müfredata aklın aşılanması”. Orta Çağ öğretileri, artık“geri”,“aşağı”,“barbar”ve“cahil”olarak görüldüğünden, halkların manevi ihtiyaçları bu dünyada yeni toplumun oluşumuna katılımları yoluyla karşılanacaktı. Aydınlanma bunu yaparak moderniteyi“meşru”hale getirdi. Bu araştırmada bu bağlamda“kurtuluş reçetesi”olarak görülen ve“küresel inanca”dönüşen Batılılaşmayı Avrupalı olmaktan ibaret saymaya ve Batılılaşmanın faturasını ödemeye başladığımız Lale devrinden günümüze kadar olan zaman dilimini kapsamaktadır. Bu araştırmada tarihin devrimci“Öznesi'nin”inşasına dönük yasaların kavramsallaştırılması, haritalandırılması ve eğitimin ideolojik temellerinin, eğitimin kutsallıktan arındırmak ve seküler toplumu ortaya çıkarmak için büyük haraççı ideolojiler tarafından üretilen evrensellik mitinin kontrolü altında yapılan eğitim faaliyetlerinin ülkemize nasıl pazarlandığı ortaya konulmaktadır. Batılılaşma sonucu din, ulus kimliğin inşasının temel unsuru olmaktan çıkarıldığından, bu çalışmada dinden arındırılan ve“başı-boş”bırakılan toplumun inşası“tek kültür”ve“tek millet”ilkesine dayandırılarak ümmetten millete geçişin sağlanmaya çalışıldığı, dinin yerine“vatanseverlik”duygusunu ulus-devlet sistemiyle birbirine sıkı bağlarla kuşatılması gereken“vatandaş”kavramına evrildiği tezi savunulmaktadır. Bu araştırmada ayrıca mevcut eğitim kurumlarının, çok uluslu ticari şirketlerin ve emperyalizmin sosyal, politik ve ekonomik sonuçları olan bir kültür şirketi haline geldiği tartışılmaktadır. Modernitenin bileşenleri ve“Batı”nın sergilediği emperyalizm ve ırk ideolojisisinin, Aydınlanma ve modernleşme vaatleriyle kendisini“kalkınma”,“ ilerleme”,“ uygarlık”,“Batılılaşma”ve 'tüketimcilik' gibi terimlerle donatarak dünyanın geri kalanına ihraç edildiği sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma Türk Eğitim Tarihinin izlediği yola“Batılılaşma”ve“millileşme”perspektifinden bakılarak günümüz eğitim sisteminin uygulama kökenleri ve eğitim felsefesinin kökenlerini açıklaması bakımından önemlidir. Alanyazın taraması olarak yapılan bu çalışmada Türk Eğitim Tarihinde“millileşme”ve“batılılaşma”adına yapılan düzenlemeler, bu düzenlemelerin nerden ilham aldığı ve eğitim sistemindeki“millileşme”ve“batılılaşmanın”tarihsel süreçteki gelişimi ortaya konularak günümüz eğitim sistemi üzerinde bir durum tespiti yapılmıştır.
Özet (Çeviri)
With the Enlightenment in the 17th century, which included materialist, skeptical and rationalist elements that rejected authority and tradition, tried to destroy religious beliefs and establish logic as the basis of all beliefs and rules of behavior, education based on injunctive“beliefs”began to be labeled as appropriate for human society in the“barbarian,”“primitive,”“semi-human”era. The Enlightenment did not offer a new type of education; it merely offered a new aim:“the infusion of reason into the curriculum.”Since the teachings of the Middle Ages were now seen as“backward”,“inferior”,“barbarian”and“ignorant”, the spiritual needs of the peoples were to be met through their participation in the formation of the new society in this world. By doing this, the Enlightenment made modernity“legitimate.”This research covers the period from the Tulip era until today, when we began to consider Westernization, which was seen as a“recipe for salvation”in this context and turned into a“global belief”, as merely being European, and when we started to pay the price for Westernization. In this research, the conceptualization and mapping of the laws for the construction of the revolutionary“Subject”of history and the ideological foundations of education are revealed, and how the educational activities carried out under the control of the universality myth produced by the great racketeering ideologies in order to desacralize education and reveal the secular society are marketed to our country. Since religion has ceased to be the basic element of the construction of national identity as a result of Westernization, in this study, the construction of a society that has been purified from religion and left“adrift”is based on the principle of“one culture”and“one nation”, trying to ensure the transition from ummah to nation, replacing religion with the feeling of“patriotism”. It is argued that it has evolved into the concept of“citizen”, which should be surrounded by close ties with the state system. This research also argues that existing educational institutions, multinational commercial companies and imperialism have become a cultural enterprise with social, political and economic consequences. It has been concluded that the components of modernity and the ideology of imperialism and race exhibited by the“West”were exported to the rest of the world with the promises of Enlightenment and modernization, equipping themselves with terms such as“development”,“progress”,“civilization”,“Westernization”and“consumerism”. The study is important in terms of explaining the application roots of today's education system and the origins of the philosophy of education by looking at the path followed by the History of Turkish Education from the perspective of“Westernization”and“nationalization”. In this study, which was conducted as a literature review, a situation was determined on today's education system by revealing the regulations made in the name of“nationalization”and“westernization”in the History of Turkish Education, where these regulations were inspired, and the historical development of“nationalization”and“westernization”in the education system.
Benzer Tezler
- Türkiye-Japonya ilişkilerinde göç ve diplomatik etkileşim
Immigrant and diplomatic interaction in Türkiye-Japan relations
HIROKI ISHII
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Uluslararası İlişkilerİstanbul Ticaret ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MİM KEMAL BÜLENT ÖKE
- Avrupa Birliği'nin eğitim politikası ve tam üyelik müzakereleri çerçevesinde Türkiye'nin uyumu
European Union education policy and harmonization efforts in Turkey during the process of accession negotiations regarding full membership
EROL ÇAKIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Uluslararası İlişkilerKocaeli ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Bölümü
DOÇ. DR. İRFAN KAYA ÜLGER
- Türkiye`nin istihdam politikaları içerisinde küçük ve orta ölçekli işletmelerin yeri ve önemi
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
İşletmeCumhuriyet ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜVEN MURAT
- Halkbilimi bağlamında Türkiye'nin kültür politikaları ve kültürel diplomasi uygulamaları
Culturel policies and diplomacy practises of Turkey in the context of folkloristics
AHMET EMİN ŞAHİNER
Doktora
Türkçe
2024
Halk Bilimi (Folklor)Hacettepe ÜniversitesiTürk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZKUL ÇOBANOĞLU
- Tarım sektöründe toplam faktör verimliliği (TFV) ve kamu politikaları: Türkiye ve Hollanda'nın Malmquıst TFV endeksi ile karşılaştırmalı analizi (1961–2021)
Total factor productivity (TFP) in the agricultural sector and public policies: A comparative analysis of Turkey and the Netherlands with the malmquist TFP index (1961–2021)
MEHMET ALİ CEVHERİ