2018 ve 2024 yıllarına ait sosyal bilgiler dersi öğretim programlarında mekânsal düşünmenin değişimi
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 981404
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FATMA GÜLTEKİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aksaray Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma Milli Eğitim Bakanlığı'nın 2018 ve 2024 Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programlarında yer alan beş temel Mekansal beceriyi, mekanı algılama, Mekansal düşünme, konum analizi, coğrafi sorgulama ve harita becerisi karşılaştırmalı olarak incelenmektedir.Çalışma nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde tasarlanmış olup, veri toplama sürecinde resmi program metinleri ile ilgili uygulama örnekleri doküman analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Veriler önceden belirlenmiş temalara dayalı betimsel analiz tekniği kullanılarak çözümlenmiş; kapsam Türkiye'de yayınlanmış akademik çalışmalar ile Milli Eğitim Bakanlığı'nın 2018 ve 2024 tarihli öğretim programlarıyla sınırlandırılmıştır.Araştırma bulguları, iki program arasında hem süreklilik hem de yönelim açısından belirgin farklılıklar bulunduğunu ortaya koymaktadır.2018 programında,mekanı algılama ve harita okuryazarlığı becerileri öne çıkarılmış;kroki çizimi,saha gözlemleri ve yer-yön mesafe odaklı etkinlikler aracılığıyla yerel ve uygulamalı öğrenme süreçleri teşvik edilmiştir.Ölçme-değerlendirme sürecinde ise yazılı-sözlü yoklamalar ile performans görevlerinin birlikte kullanıldığı tespit edilmişitir. Buna karşın 2024 programı,Mekansal düşünmeyi disiplinlerarası bir bağlamda, daha sistematik ve ölçülebilir bir yapı içerisinde ele almakta;konum belirleme,Mekansal bağlantıları çözümleme ve insan-çevre etkileşimini dijital haritalar ile kanıta dayalı etkinlikler üzerinden desteklemektedir.Ayrıca süreç odaklı , çok araçlı ölçme-değerlendirme anlayışının benimsendiği görülmüştür.Çalışmada harita becerisinin Mekansal düşünmenin somutlaşmış uygulama boyutunu oluşturduğu ve bu iki becerinin bütüncül biçimde ele alınmasının, öğrencilerin analitik düşünme ve problem çözme kapasitelerini geliştirdiği sonucuna ulaşılmıştır. Alan yazında konum analizi becerisine ilişkin araştırmaların sınırlı sayıda olması, bu çalışmanın mekanı algılama ile konum analizini birlikte ele alarak hem kurumsal hem de uygulamalı düzeyde katkı sağlamasına olanak tanımaktadır.Sonuç olarak,2018 programının yerel-uygulamaya dayalı güçlü yönleri ile 2024 programının disiplinler arası, dijital ve süreç odaklı yaklaşımının bütünleştirilmesi;ölçme-değerlendirme sürecinde ise karma yöntemlerin tercih edilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This research comparatively examines five basic spatial skills, namely spatial perception, spatial thinking, location analysis, geographic inquiry, and map skills, included in the 2018 and 2024 Social Studies Curriculums of the Ministry of National Education. The study was designed within the framework of a qualitative research approach, and during the data collection process, application examples related to official curriculum texts were evaluated using document analysis. The data were analyzed using descriptive analysis technique based on pre-determined themes; the scope was limited to academic studies published in Turkey and the 2018 and 2024 curriculums of the Ministry of National Education. The research findings reveal significant differences between the two programs in terms of both continuity and orientation. In the 2018 curriculum, spatial perception and map literacy skills were emphasized, and local and applied learning processes were encouraged through sketch drawing, field observations, and location-direction-distance-focused activities. In the measurement-evaluation process, it was determined that written and oral examinations and performance tasks were used together. In contrast, the 2024 program addresses spatial thinking within an interdisciplinary context, within a more systematic and measurable framework, supporting location determination, spatial connection analysis, and human-environment interaction through evidence-based activities using digital maps. Furthermore, a process-oriented, multi-tool assessment and evaluation approach was observed. The study concluded that mapping skills constitute the embodied practical dimension of spatial thinking, and that addressing these two skills in a holistic manner improves students' analytical thinking and problem-solving capacities. The limited number of studies on spatial analysis skills in the literature allows this study to contribute to both institutional and applied levels by considering spatial perception and location analysis together. In conclusion, it is recommended that the strengths of the 2018 program, based on local practice, be integrated with the interdisciplinary, digital, and process-oriented approach of the 2024 program, and that mixed methods be preferred in the assessment and evaluation process.
Benzer Tezler
- 2018-2024 sosyal bilgiler dersi öğretim programlarında ve 5. sınıf ders kitaplarında afet eğitimi
2018-2024 disaster education in social studies curricula and 5th grade textbooks
NURBANU ŞULEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimSinop ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KİBAR AKTIN
- 2018 ve 2024 ilköğretim öğretim programlarının afet ve afet bilinci açısından karşılaştırmalı analizi
Comparative analysis of 2018 and 2024 primary education programs in terms of disaster and disaster awareness
BEDİHA GÜNDOĞDU EROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DEMET ÇETİN
- Sosyal bilgiler öğretim programlarının mesleki yönlendirme açısından değerlendirilmesi: 1968-2024
A review of the social studies curricula in Turkey with respect to vocational guidance (1968–2024)
FEYZA KABALAY MUHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAydın Adnan Menderes ÜniversitesiSosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MAVİ AKKAYA YILMAZ
- Nutuk'ta yer verilen kişilerin 1998, 2005, 2018 ve 2024 sosyal bilgiler programlarında yer bulma durumlarının incelenmesi
Investigation of the their situation of finding a place in the social studies programs of 1998, 2005, 2018 and 2024 of the people included in the Nutuk
TUĞBA FİRDEVS METİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimAmasya ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA KILINÇ
- 2018 ve 2024 sosyal bilgiler dersi öğretim programlarının incelenmesi
An examination of the 2018 and 2024 social studies course curriculums
MUHAMMET FURKAN DUMLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEVZAT GÜMÜŞ
DOÇ. DR. MELTEM GÖKDAĞ BALTAOĞLU