Kekemeliğe yönelik alay etme ve akran zorbalığı müdahale programının etkililiğinin incelenmesi: Kocaeli örneklemi
Examining the effectiveness of the teasing and bullying intervention programme for stuttering: A sample from Kocaeli
- Tez No: 984195
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET EMRAH CANGİ, DOÇ. DR. AYŞE AYDIN UYSAL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Dil ve Konuşma Terapisi, Psikoloji, Education and Training, Language and Speech Therapy, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Akran tutumları, Akran zorbalığı, Kekemelik, Sınıf temelli müdahale, Zorbalıkla baş etme, Classroom-based intervention, Coping with bullying, Peer attitudes, Peer bullying, Stuttering
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Anadolu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Alay Etme ve Zorbalık: Kabul Edilemez Davranışlar (Teasing and Bullying: Unacceptable Behaviour; TAB) Programı, Kanada'da 4-6. Sınıf öğrencilerine yönelik geliştirilmiş sınıf temelli bir müdahale programıdır. Bu çalışmada, TAB Programının Türk kültürel bağlamına uyarlanarak ana dili Türkçe olan ve kekemeliği bulunmayan 4-6. sınıf öğrencilerinin kekemeliğe yönelik akran tutumları, empati düzeyleri ve zorbalıkla baş etme becerileri üzerindeki etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın katılımcılarını, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Kocaeli ilinde yer alan dört farklı devlet okulunda öğrenim görmekte olan 4., 5., ve 6. sınıf düzeylerindeki kekemeliği olmayan toplam 671 öğrenci oluşturmuştur (Erkek= 341; Kız = 330). Deney grubunda 311 katılımcı yer alırken kontrol grubunda ise 360 katılımcı yer almıştır. Veri toplama araçları olarak Kekemeliği Olan Çocuklara Yönelik Akran Tutumları (PATCS-TR) Ölçeği, Çocuklar ve Ergenler için Empati Ölçeği, Zorbalık Eğilimi Ölçeği ve Zorbalıkla Başetme Ölçeği kullanılmıştır. Müdahale öncesinde her iki gruba da ön testler uygulanmış; deney grubuna haftada bir oturum (bir ders saati + bir teneffüs saati) olacak şekilde toplam altı hafta süren TAB müdahalesi uygulanmıştır. Müdahale sonrasında ise programın etkililiğini değerlendirmek ve izlemek amacıyla 1. ve 6. ayda hem deney hem de kontrol gruplarına ölçümler tekrar yapılmıştır. Araştırma bulguları, TAB Programı'nın kekemeliğe yönelik akran tutumlarını anlamlı düzeyde geliştirdiğini, empati düzeylerini artırdığını ve zorbalıkla baş etme becerilerini güçlendirdiğini göstermiştir.
Özet (Çeviri)
Teasing and Bullying: Unacceptable Behaviour (TAB) is a classroom-based intervention program developed in Canada for students in grades 4 to 6. The present study aimed to adapt the TAB program to the Turkish cultural context and to examine its effects on the peer attitudes toward stuttering, empathy levels, and coping-with-bullying skills of Turkish-speaking students without stuttering in grades 4 to 6. The participants of the study consisted of 671 students (Boys = 341, Girls = 330) attending grades 4, 5, and 6 in four public schools in Kocaeli during the 2024–2025 academic year. The experimental group included 311 participants, while the control group included 360 participants. Data were collected using the Peer Attitudes Toward Children Who Stutter Scale – Turkish Version (PATCS-TR), the Index of Empathy for Children and Adolescents, the Bullying Tendency Scale, and the Coping with Bullying Scale. Before the intervention, both groups completed the pre-tests. The TAB intervention was then implemented in the experimental groups once a week (one class hour + one break time) for six consecutive weeks. Following the intervention, the same measurements were repeated for both groups at the 1st and 6th months in order to evaluate and monitor the effectiveness of the program. The findings revealed that the TAB program significantly improved peer attitudes toward children who stutter, increased empathy levels, and enhanced coping-with-bullying skills.
Benzer Tezler
- Kekemeliği olan okul çağındaki çocukların ve ebeveynlerinin kekemeliğe yönelik tepki ve tutumlarının incelenmesi
Examination of the reactions and attitudes of school-aged children with stuttering and their parents towards stuttering
NİDA ÖZGENLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Dil ve Konuşma TerapisiÜsküdar ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET KONROT
- Kekemelerde öz şefkat, geleceğe yönelik tutum, algılanan sosyal destek ve kekemeliğe yararı olmayan inançlar arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between self-compassion, future-oriented attitudes, perceived social support, and unhelpful beliefs about stuttering in stutterers
HALİME ÖZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiEge ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ÖZEKES
- Türkiye'de kekemeliği olan bireylerin 17-30 yaş arasındaki yaşam partnerlerinin kekemeliğe yönelik görüş ve farkındalıkları
Awareness and views of life partners of individuals with stuttering in turkey between the ages of 17-30 about stuttering
BÜŞRA AYTAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Fizyoterapi ve RehabilitasyonÜsküdar ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM OĞUZ
- Kekemeliği olan bireylerin ruminatif düşünme stillerinin bilişsel esneklik düzeyi ve kekemeliğe ait olumsuz düşünce ve inanç düzeyleri ile ilişkisi
The relationship of ruminative thoughts styles of individuals who stutter with the level of cognitive flexibi̇lity and unhelpful thoughts and beliefs about stuttering
AYŞE FATMA TÜRKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EVRİM GERÇEK
- Okul öncesi öğretmenlerinin erken çocukluk kekemeliğine ilişkin bilgi ve tutumlarının incelenmesi
PRE-SCHOOl teachers' knowledge and attitudes of childhood stuttering
EDA TURAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
DilbilimÜsküdar ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EVRİM GERÇEK